Δευτέρα, 14 Νοεμβρίου 2016

Η Μαύρη Βίβλος του ΣΥΡΙΖΑ

Κατηγορία Παρεμβάσεις
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Παρεμβάσεις Τεύχος 71 Απόσπασμα
To κείμενο του Πέτρου Παπασαραντόπουλου "Η Μαύρη Βίίβλος του ΣΥΡΙΖΑ" δημοσιεύεται στο τεύχος 71 του Books' Journal, που κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία και στα περίπτερα με εξώφυλλο και κεντρικό αφιέρωμα στον νομπελίστα λογοτεχνίας 2016, Μπομπ Ντύλαν. To κείμενο του Πέτρου Παπασαραντόπουλου "Η Μαύρη Βίίβλος του ΣΥΡΙΖΑ" δημοσιεύεται στο τεύχος 71 του Books' Journal, που κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία και στα περίπτερα με εξώφυλλο και κεντρικό αφιέρωμα στον νομπελίστα λογοτεχνίας 2016, Μπομπ Ντύλαν. Νατάσσα Πασχάλη

Περιδίνηση στην «γκρίζα ζώνη» Αυταρχισμού και Ολοκληρωτισμού. Αναδημοσίευση μικρού μέρους ενός κειμένου που όλες και όλοι πρέπει να γνωρίζετε. Το πλήρες κείμενο στο τεύχος 71 του Books' Journal, που κυκλοφορεί, στα βιβλιοπωλεία και στα περίπτερα. 

Η άσκηση εξουσίας στην Ελλάδα, επί 20 μήνες, από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ προσφέρει ένα πλούσιο πραγματολογικό υλικό, που μπορεί να μας βοηθήσει στην εξαγωγή ευρύτερων συμπερασμάτων.

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο να συγκρίνουμε αυτό το υλικό με τις επεξεργασίες μελετητών για τα φαινόμενα του λαϊκισμού, του αυταρχισμού και του ολοκληρωτισμού, έτσι όπως εμφανίζονται σε άλλες χώρες, προκειμένου να εντάξουμε την ελληνική εμπειρία σε μια ευρύτερη, διεθνή προοπτική.

Ο λαϊκισμός στην εξουσία

Σ’ ένα εξαιρετικά εύστοχο κείμενό του, ο Κας Μούντε (Cas Mudde) επιχειρεί μια τυπολογία του «άσχημου προσώπου» του αριστερού και δεξιού λαϊκισμού, όταν ασκεί εξουσία. Γράφει χαρακτηριστικά, σκιαγραφώντας τον «οδικό χάρτη» της λαϊκιστικής εξουσίας:

ΕΣΟΧΗ

Ωστόσο, η παρούσα κατάσταση στην Ουγγαρία και τη Βενεζουέλα μας δείχνει ότι ο λαϊκισμός μπορεί να τα καταφέρει όταν διαθέτει τον απόλυτο έλεγχο της χώρας. Με μια εντυπωσιακά μεγάλη λαϊκή πλειοψηφία στις εκλογές, λαϊκιστές ηγέτες όπως οι Βίκτορ Όρμπαν και Ούγκο Τσάβες εισήγαγαν νέα συντάγματα τα οποία υπονομεύουν σημαντικά τους ελέγχους της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Επιπλέον, φιλοκυβερνητικοί τοποθετήθηκαν επικεφαλής σε μη κυβερνητικούς θεσμούς, όπως τα δικαστήρια και άλλες εποπτικές επιτροπές, συχνά για περιόδους που ξεπερνούν τη θητεία της κυβέρνησης. Οποιαδήποτε αντίθεση ανατρέπεται από έναν συνδυασμό νομικών και μη νομικών πιέσεων, όπως επιδρομές από φορολογικές υπηρεσίες μέχρι την απόρριψη αιτημάτων ανανέωσης αδειών λειτουργίας ραδιοτηλεοπτικών μέσων[1].

Με βάση αυτή την καταγραφή, έχουμε μια δέσμη μέτρων που σκιαγραφούν τη λαϊκιστική, δηλαδή αυταρχική, μορφή διακυβέρνησης, ανεξαρτήτως δεξιού ή αριστερού προσήμου. Μία δέσμη πέντε ακτίνων, με βάση όσα καταγράφει ο Μούντε, συγκροτεί τη λαϊκιστική εξουσιαστική πράξη:

  1. Συνταγματικές αναθεωρήσεις
  2. Έλεγχος της Δικαιοσύνης
  3. Ποδηγέτηση Ανεξαρτήτων Αρχών
  4. Φορολογικές επιδρομές σε αντιφρονούντες
  5. Εμπόδια στην αδειοδότηση ραδιοτηλεοπτικών μέσων.

Αξίζει τον κόπο να δούμε εάν, ύστερα από άσκηση εξουσίας 20 μηνών από την αριστεροδέξια λαϊκιστική κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ, τα όσα καταγράφει ο Mούντε ισχύουν και στην Ελλάδα.

Ο ίδιος ο Mούντε, σε συνέντευξή του που είχε παραχωρήσει στον γράφοντα, τον Νοέμβριο του 2015, ένα σχεδόν χρόνο πριν, απαντώντας σε σχετική ερώτηση παρατηρούσε ότι «συγκριτικά με τον Τσάβες και τον Όρμπαν, ο Τσίπρας είναι ένας αφοσιωμένος φιλελεύθερος δημοκράτης. […] Μέχρι στιγμής, το άσχημο πρόσωπο του λαϊκισμού (στην Ελλάδα) αφορά κυρίως τη ρητορεία, δηλαδή το γεγονός ότι κατηγορεί τους πολιτικούς του αντιπάλους για προδοσία και τους παρουσιάζει ως “εχθρούς” της Ελλάδας»[2].

Από τότε, πολύ νερό κύλησε στο αυλάκι. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ πήρε μια σειρά από αποφάσεις που την έφεραν πολύ κοντά στον ιδεότυπο αυτού που ο Mούντε χαρακτηρίζει ως το άσχημο πρόσωπο του λαϊκισμού. Ας τις δούμε αναλυτικά.

 

 

Συνταγματική αναθεώρηση

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ εξήγγειλε τον Ιούλιο του 2016 την απόφασή της για συνταγματική αναθεώρηση. Σε σχετικές δηλώσεις του ο Αλέξης Τσίπρας, επαναλαμβάνοντας τη γνωστή διχαστική λαϊκιστική ρητορεία, αιτιολόγησε την απόφαση λέγοντας ότι «οι ευθύνες του πολιτικού συστήματος για την οικονομική και ηθική χρεοκοπία, είναι τεράστιες. Και ο μόνος τρόπος για να βγούμε από την κρίση, μια και καλή, είναι να τελειώνουμε με το παλιό. Να τελειώσουμε με αυτά που μας έφτασαν έως εδώ»[3].

Η πρόταση στοχεύει στην «ενίσχυση των θεσμών της άμεσης δημοκρατίας» και προβλέπει, μεταξύ άλλων, την υποχρέωση κύρωσης με δημοψήφισμα οποιασδήποτε συνθήκης μεταβιβάζει κυριαρχικές αρμοδιότητες του κράτους, καθώς και τη δυνατότητα διενέργειας δημοψηφίσματος με λαϊκή πρωτοβουλία και συλλογή άνω των 500.000 υπογραφών για εθνικά θέματα και με συλλογή άνω του ενός εκατομμυρίου υπογραφών για ψηφισμένο νόμο, με εξαίρεση νόμους που αφορούν τα δημοσιονομικά, καθώς και για νομοθετική πρωτοβουλία από τους ίδιους τους πολίτες[4].

Στις αρχές Οκτωβρίου 2016 ανακοινώθηκε η σύνθεση της οργανωτικής επιτροπής, που θα αναλάβει να υλοποιήσει την όλη διαδικασία. Προβλέπεται ότι θα οργανωθούν «αμεσοδημοκρατικές» συζητήσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση σε όλους τους δήμους της χώρας με τη συμμετοχή κινήσεων πολιτών, μεμονωμένων ατόμων και επιστημονικών και κοινωνικών φορέων, ενώ θα υπάρξει και ηλεκτρονικός διάλογος σε ειδική ιστοσελίδα.

Η διαδικασία αυτή είναι απολύτως εξωθεσμική και αντιθεσμική, δεδομένου ότι το Σύνταγμα της Ελλάδας προβλέπει, με αυστηρή τυποποίηση, τις διαδικασίες αναθεώρησης, που διεξάγονται από τη Βουλή και όχι από την κυβέρνηση. Είναι χαρακτηριστική η δήλωση του Ευάγγελου Βενιζέλου ότι πρόκειται για «επικίνδυνα και αδίστακτα παιχνίδια με τους θεσμούς που αλλοιώνουν τον πυρήνα της δημοκρατίας»[5], ενώ έντονες ήταν στον ΣΥΡΙΖΑ και οι εσωκομματικές αντιδράσεις από την «αριστερή» πτέρυγα των «53+»[6].

Παραλλήλως, η σύνθεση της οργανωτικής επιτροπής προκάλεσε έντονες αντιδράσεις λόγω της συμμετοχής συνταξιούχου δικαστικού και καθηγητή πανεπιστημίου, του Πέτρου Παραρά, που είχε συμμετάσχει σε παρόμοια επιτροπή στη διάρκεια της επτάχρονης δικτατορίας. Μετά το σάλο των αντιδράσεων, ο Πέτρος Παραράς παραιτήθηκε. Αντιδράσεις προκάλεσε επίσης η συμμετοχή ενός ηθοποιού, του Γιώργου Κιμούλη, πολιτικού υποστηρικτή του ΣΥΡΙΖΑ, που δεν έχει καμία σχέση με το αντικείμενο της επιτροπής, ενώ ο πρόεδρός της, ο καθηγητής Μιχάλης Σπουρδαλάκης, Κοσμήτορας της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών και πολιτικός υποστηρικτής του ΣΥΡΙΖΑ, είχε παραχωρήσει αίθουσα του Πανεπιστημίου για την παρουσίαση βιβλίου του Δημήτρη Κουφοντίνα, ηγετικού στελέχους της τρομοκρατικής οργάνωσης 17 Νοέμβρη, που είναι φυλακισμένος ύστερα από τις δολοφονίες που είχε διαπράξει[7].

 

 

 

Έλεγχος της Δικαιοσύνης

Στον τομέα αυτό, οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ έχουν τη μορφή χιονοστιβάδας, που δεν είναι υπερβολικό να υποστηρίξει κανείς ότι στόχο έχουν την κατάργηση της διάκρισης των εξουσιών[8].

Απολύτως ενδεικτική αυτής της νοοτροπίας είναι η απάντηση Τσίπρα, τον Σεπτέμβριο 2016, σε ερώτηση για το ενδεχόμενο η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας να μην είναι αυτή που θέλει η κυβέρνηση για τις τηλεοπτικές άδειες: «η Δικαιοσύνη θα βγάλει την απόφασή της αλλά δεν δίνω ούτε μια πιθανότητα στο ΣτΕ να ακυρωθεί ο διαγωνισμός»[9].

 

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗ ΧΑΡΤΙΝΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ BOOKS' JOURNAL ΠΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ. ΣΕ ΛΙΓΕς ΜΕΡΕΣ, ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ. 

 


[1] CasMudde, ΣΥΡΙΖΑ: Η Διάψευση της Λαϊκιστικής Υπόσχεσης, Πρόλογος - Επιμέλεια Πέτρος Παπασαραντόπουλος, Επίκεντρο, 2015, σελ. 46-47.

[2] Στο ίδιο, σελ. 142.

[3] Δες Δώρα Αντωνίου, «H πρόταση Τσίπρα για τη συνταγματική αναθεώρηση», Η Καθημερινή, 25 Ιουλίου 2016.

[4] Για τη σχέση δημοψηφισμάτων και Δημοκρατίας δες Cas Mudde, «Επιχειρήματα κατά των Δημοψηφισμάτων (και όχι μόνο των δυσάρεστων)», Μεταρρύθμιση, 17 Ιουλίου 2016, στο http://metarithmisi.gr/post/%cf%83%cf%87%ce%bf%ce%bb%ce%b9%ce%b1-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%bf%cf%82/%ce%b5%cf%80%ce%b9%cf%87%ce%b5%ce%b9%cf%81%ce%ae%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%ac-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b4%ce%b7%ce%bc%ce%bf%cf%88%ce%b7%cf%86%ce%b9%cf%83%ce%bc%ce%ac%cf%84%cf%89/

[5] «Σκληρές κόντρες στη Βουλή εν όψει της ψηφοφορίας για την εξεταστική», Τα Νέα,

26 Ιουλίου 2016.

[6] Για τις εσωκομματικές αντιδράσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση,

«Όχι στη Συνταγματική Αναθεώρηση λένε οι 53+ του ΣΥΡΙΖΑ», TVXS, 16 Ιουνίου 2016, στο http://tvxs.gr/news/ellada/oxi-sti-syntagmatiki-anatheorisi-lene-oi-53-toy-syriza

[7]Απόστολος Λακασάς, «Κόντρα πρεσβείας ΗΠΑ - κοσμήτορα ΕΚΠΑ για βιβλίο Κουφοντίνα», Η Καθημερινή, 19 Ιουλίου 2014.

[8] Δες και Editorial στο Books’ Journal, τεύχος 70, Οκτώβριος 2016.

[9] Δες «Ο Τσίπρας “νουθετεί” το ΣτΕ για τις άδειες των καναλιών – Σάλο έχει προκαλέσει η δήλωση του πρωθυπουργού σχετικά με τη συνταγματικότητα του νόμου για τις τηλεοπτικές άδειες στη συνέντευξη Τύπου στη ΔΕΘ», TheTOC, 11 Σεπτεμβρίου 2016, στο http://www.thetoc.gr/politiki/article/o-tsipras-nouthetei-to-ste-gia-tis-adeies-twn-kanaliwn 

Πέτρος Παπασαραντόπουλος

Πέτρος Παπασαραντόπουλος. Εκδότης και συγγραφέας. Πρόσφατα βιβλία του: Λεωνίδας Κύρκος: Εκ βαθέων (επιμ., 2009), Πολιτικό τραβέρσο στην ύστερη μεταπολίτευση (2010), Μύθοι και στερεότυπα της ελληνικής κρίσης (2012). Τελευταίο βιβλίο του, Εξτρεμισμός και πολιτική βία στην Ελλάδα. Το Big Bang της Χρυσής Αυγής (2014).

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά