H δύναμη επιβίωσης του μοντέρνου

Βάσω Κιντή, Παναγιώτης Τουρνικιώτης, Κώστας Τσιαμπάος (επιμέλεια), Το μοντέρνο στη σκέψη και τις τέχνες του 20ού αιώνα, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2013, 246 σελ. Τίποτε δεν έχει τελειώσει και όλα εξακολουθούν να βρίσκονται στο τραπέζι. Η φιλοσοφία, η αισθητική θεωρία, ο πολιτισμός, οι εικαστικές τέχνες, η μουσική, η πολεοδομία, η αρχιτεκτονική, ακόμα και η μαγειρική (που μόνο τα τελευταία χρόνια κατόρθωσε να αποκτήσει μια θέση μεταξύ των τεχνών), δεν έχουν βγει από τον αστερισμό του μοντέρνου. Κάτι περισσότερο: είναι πιθανό να το επαναδιεκδικούν μετά το θάμπωμα (αρκετοί συζητούν για μιαν εκ νέου χρεοκοπία) των μεταμοντέρνων κατακτήσεων. Αλλά θάμπωσαν όντως οι μεταμοντέρνες κατακτήσεις;

Kάρολος Τσίζεκ, ένας κεντροευρωπαίος αφηγητής

Κάρολος Τσίζεκ, Η λιμνοθάλασσα της Γεωργικής Σχολής και άλλες αφηγήσεις, επίμετρο: Αλέξης Ζήρας, Κίχλη, Αθήνα 2013, 221 σελ. Μεταφραστής, ποιητής και γραφίστας, συνεργάτης του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη και του Ντίνου Χριστιανόπουλου, ο τσεχικής καταγωγής Κάρολος Τσίζεκ είναι ένας από τους τελευταίους εκφραστές της πολυπολιτισμικής Θεσσαλονίκης. Στα κομψά και αφηγηματικά ώριμα αυτοβιογραφικά κείμενα που περιλαμβάνει το βιβλίο του καταγράφεται η ζωή μιας πόλης που ήταν πλούσια με ελάχιστα, πριν παραδοθεί στον νεοπλουτισμό, τη μονογλωσσία και τη μονολιθική νεοελληνική ταυτότητα. [TBJ]

Πατρίδες, τόποι απώλειας

Joseph Roth, Ιώβ. Η ιστορία ενός απλού ανθρώπου, μετάφραση από τα γερμανικά: Μαρία  Αγγελίδου, σύνταξη εργογραφίας: Τόνια Χ. Παπαϊωάννου - Παναγιώτης Τσούκας, Άγρα, Αθήνα 2013, 230 σελ. Η έκδοση του Ιώβ στα 1930 αποτέλεσε σημείο καμπής για τη μετέπειτα συγγραφική πορεία του αυστριακού συγγραφέα, αφού προηγήθηκε του κορυφαίου (ελεγειακού) ιστορικού μυθιστορήματός του, Το εμβατήριο του Ραντέτσκυ (1932), έργου που συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα πεζογραφήματα της γερμανικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα - και βέβαια στον γερμανικό λογοτεχνικό Κανόνα. Ο μεταφραστής του βιβλίου στα αγγλικά, Ρος Μπέντζαμιν, το θεωρεί κείμενο κομβικό, μέσα από το οποίο ο συγγραφέας επιστρέφει στην παιδική του ηλικία –διά της οδού αυτού που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως αφήγημα νόστου– και  στη μητρική γη με όλη την οικειότητα, αλλά και την ετερότητα που την περιβάλλει. Και τι μπορεί να πει, σήμερα, το συγκεκριμένο κείμενο στον έλληνα αναγνώστη; [ΤΒJ]

Η πινακοθήκη του ζόφου

Manès Sperber, Η καμένη βάτος: Δάκρυ στον ωκεανό, μετάφραση από τα γερμανικά:Έμη Βαϊκούση, Καστανιώτη, Αθήνα 2013, 574 σελ. Η τριλογία Δάκρυ στον ωκεανό του Μάνες Σπέρμπερ δεν είναι τίποτα άλλο παρά η αφήγηση της μεγάλης ουτοπίας που μετατράπηκε σε ζόφο. Άνθρωποι έντιμοι και ειλικρινείς, πίστεψαν στη μεγάλη ιδέα της πανανθρώπινης ευτυχίας και με αγαθή διάθεση, ορμητικά και ανιδιοτελώς, πάλεψαν για την υλοποίησή της. Εντάχθηκαν στον μοναδικό μηχανισμό που, δίκην Αποστόλων της νέας Θείας Οικονομίας, ευαγγελίστηκε τον επί Γης παράδεισο και έδωσαν άλλοι τα καλύτερα χρόνια της ζωής τους κι άλλοι την ίδια τους της ζωή. Το πρώτο βιβλίο της τριλογίας κυκλοφορεί, επιτέλους, με μεγάλη καθυστέρηση στα ελληνικά.