Σάββατο, 21 Απριλίου 2018

Η μοναξιά στα χρόνια της εικονικής πραγματικότητας

Κατηγορία Κριτικές
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Κριτική Κινηματογράφος web only
O Τάι Σέρινταν και η Ολίβια Κουκ στο "Ready Player One" του Στήβεν Σπίλμπεργκ. O Τάι Σέρινταν και η Ολίβια Κουκ στο "Ready Player One" του Στήβεν Σπίλμπεργκ. Warner Bros. Entertainment

Ready Player One. Έγχρωμη αμερικανική παραγωγή επισημονικής φαντασίας 2018, σε σκηνοθεσία Στήβεν Σπίλμπεργκ. Παίζουν: Τάι Σέρινταν, Ολίβια Κουκ, Μπεν Μέντελσον, Τι Τζέι Μίλερ. Διανομή: Tanweer. Διάρκεια: 140’

Το 2045, ο κόσμος έχει αλλάξει ριζικά. Πριν από μερικά χρόνια, ο Τζέιμς Χαλιντέι δημιούργησε το παιχνίδι OASIS, έναν εικονικό κόσμο όπου κάθε άνθρωπος μπορεί, μέσω ενός άβαταρ, να αλληλεπιδράσει με άλλους χρήστες και να βιώσει τις πιο συναρπαστικές εμπειρίες. Όμως, ο Χαλιντέι πεθαίνει και αφήνει πίσω του το "Πασχαλινό Αυγό", το οποίο μπορεί κανείς να ανακαλύψει μόνο αν επιλύσει τρεις περίπλοκους γρίφους. Όποιος τα καταφέρει πρώτος, θα γίνει και διάδοχος του Χαλιντέι στη διεύθυνση της εταιρείας του. Ανάμεσα στους διαγωνιζόμενους βρίσκεται και ο 18χρονος Ουέιντ Ουότς (Πέρσιβαλ για τον κόσμο του παιχνιδιού), ο οποίος, μαζί με τους τέσσερις συνεργάτες του, τα βάζει με μια εταιρεία - κολοσσό.

Η νέα ταινία του Στήβεν Σπίλμπεργκ, ενός δημιουργού που ποτέ δεν έπαψε να διερευνά και να διευρύνει τα όρια της τεχνολογίας, δεν υπόκειται σε κριτική με μία και μόνη παρακολούθηση της ταινίας. Όποιος καθίσει και γράψει κριτική πιστεύοντας ότι έχει καταλάβει ό,τι χρειαζόταν από το φιλμ είναι απλά επιπόλαιος. Πρόκειται για μια ταινία τόσο πολύπλοκη στην κατασκευή της, τόσο πυκνή στις αναφορές της που απαιτεί οπωσδήποτε δεύτερη και τρίτη μαριά. Δεδομένου ότι πιθανότατα δεν θα προλάβω άλλη προβολή στον κινηματογράφο, θα περιμένω την κυκλοφορία της ταινίας σε DVD, με την ελπίδα πλούσιου πρόσθετου υλικού, για να την ξαναδώ. Αυτά που θα διαβάσετε στο παρόν κείμενο είναι παρατηρήσεις και ενστικτώδη συμπεράσματα, βασισμένα κυρίως στη διαίσθηση. Σε κάθε περίπτωση, δείτε αυτή την ταινία. Είναι σίγουρα καλή, το πόσο δεν μπορώ να το πω ακόμα με σιγουριά (αν και υποψιάζομαι πως είναι πολύ καλή). Και δεν είναι μόνο τα, ομολογουμένως εντυπωσιακά, εφέ ή οι κινήσεις της κάμερας, αλλά και τα πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης της ιστορίας.

Η ταινία βασίζεται σε ένα μυθιστόρημα του Έρνεστ Κλάιν, σχετικά νέου συγγραφέα, ο οποίος παραδέχεται ότι επηρεάστηκε πολύ από τις ταινίες του Στήβεν Σπίλμπεργκ, τις οποίες είδε όταν ήταν μικρός. Έτσι, στο μυθιστόρημά του υπήρχαν πολλές αναφορές και σε ταινίες του ίδιου του σκηνοθέτη, τις οποίες ο Σπίλμπεργκ, από μετριοφροσύνη, στην πλειοψηφία τους εξάλειψε (διατήρησε μόνο μερικές διακριτικές αναφορές στο "Τζουράσικ Παρκ" και τον "Ινδιάνα Τζόουνς"), καθοδηγώντας τους σεναριογράφους του (ο Ζακ Πεν και ο ίδιος ο Κλάιν) να εστιάσουν στις αναφορές σε μια πλειάδα χαρακτήρων της ποπ κουλτούρας: από χαρακτήρες των βιντεογκέιμ της δεκαετίας του '80 έως αυτούς που συναντάμε σε χαρακτηριστικά φιλμ της εποχής, όλα μπαίνουν στο μπλέντερ. Ο Μπάτμαν, ο Τζόκερ, η Χάρλεϊ Κουίν και ο Σούπερμαν συναντούν τον Κινγκ Κονγκ και τον Γκοτζίλα. Ο Σπήλμπεργκ σκηνοθετεί αυτό το συναρπαστικό κράμα αναφορών με όρεξη πρωτοεμφανιζόμενου και πείρα φτασμένου δημιουργού. Αν και σε κάποιες σκηνές το παρατραβάει στα εφέ, δεν μπορούμε να αμφισβητήσουμε πως το αποτέλεσμα είναι οπτικά εντυπωσιακό. Οι ερμηνείες δεν είναι το δυνατότερο κομμάτι της ταινίας, ωστόσο, με τον Μαρκ Ράιλανς να είναι, όπως πάντα, καλός, αλλά το υπόλοιπο καστ κάπως άνισο.

Σε ένα πρώτο επίπεδο, η ταινία μπορεί να γίνει κατανοητή από ένα ευρύ κοινό ως μια περιπέτεια με θεαματική δράση και συναρπαστικές ανατροπές. Ωστόσο, μιλάμε για ταινία του Στίβεν Σπίλμπεργκ, που δε θα μπορούσε να μείνει εκεί. Το φιλμ του μιλά ιδιοφυώς και ιδιαίτερα διακριτικά για έναν κόσμο παραδομένο στην εικονική πραγματικότητα, όπου ο άνθρωπος ζει χωρίς να συνάπτει σχέσεις με τους γύρω του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η πρώτη σεκάνς της ταινίας, όπου βλέπουμε πλάνα διαφόρων ανθρώπων σε μια φτωχική συνοικία του Οχάιο να επιδίδονται σε ανελέητες "μάχες" μέσω του παιχνιδιού OASIS. Ο φακός του Σπίλμπεργκ στέκεται κριτικά απέναντι σε άτομα που έχουν αποκοπεί από την πραγματικότητα. Στην πορεία του φιλμ, εικονική πραγματικότητα και αληθινός κόσμος θα μπλεχτούν αριστοτεχνικά, καθιστώντας την ταινία ακόμα πιο πολύπλοκη και συναρπαστική.

Ο πρωταγωνιστικός χαρακτήρας είναι τυπικά σπιλμπεργκικός. Πρόκειται για ένα παιδί χωρίς οικογένεια, που ζει με τη θεία του. Η απουσία πατέρα και η υποκατάσταση της πατρικής φιγούρας με κάτι ή κάποιον άλλο (εδώ ο Χαλιντέι) είναι συχνό μοτίβο στη φιλμογραφία του Σπίλμπεργκ. Από την άλλη, ο "κακός" χαρακτήρας είναι χάρτινος και μονοδιάστατος, χωρίς να διαθέτει κάποιου είδους εμβάθυνση. Βέβαια δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι έχουμε να κάνουμε με ένα παραμύθι και η σχηματοποίηση των χαρακτήρων είναι τυπικό γνώρισμα των παραμυθιών. Ακόμα κι έτσι, εντούτοις, θα προτιμούσαμε έναν πιο ενδιαφέροντα κακό. Όπως έλεγε κι ο Χίτσκοκ, "όσο πιο πετυχημένος είναι ο κακός, τόσο πιο πετυχημένη είναι η ταινία".

Το χιούμορ, η δράση, η συγκίνηση και η χαλαρότητα ισορροπούν έξοχα στο "ReadyPlayerOne". Κάθε σκηνή έντονης εξωτερικής δράσης ακολουθείται από μια σεκάνς όπου τα πνεύματα χαλαρώνουν, αναπτύσσονται έρωτες, εμφυτεύεται χιούμορ. Τα αστεία δεν είναι πάντα τόσο λεπτά και επιτυχημένα, αλλά υπάρχουν στιγμές που προκαλούν αβίαστο γέλιο, με τον ίδιο τρόπο που κάποιες άλλες σκηνές σασπένς ανεβάζουν την ένταση και προκαλούν καρδιοχτύπι.

Εξαιρετική είναι η σκηνή όπου αναπλάθεται το σκηνικό από τη "Λάμψη" του Κιούμπρικ, με τα δύο κοριτσάκια, την αλλόκοτη γυναίκα στο μπάνιο, τα ποτάμια αίματος και τη σπασμένη από τσεκούρι πόρτα να προκαλούν εκ νέου ανατριχίλες, κάνοντάς σε να ζηλέψεις κυριολεκτικά τους ήρωες που το ζουν αυτό. Το "ReadyPlayerOne" διαθέτει πολλές στιγμές που σου ζητούν να παραδοθείς και απλά να τις απολαύσεις. Είναι, συγχρόνως, μια ταινία φοβερά προσεγμένη και μελετημένη στη λεπτομέρεια. Ας ελπίσουμε η έκδοσή της σε DVD να έρθει σύντομα και με καλό έξτρα υλικό.

Βαγγέλης Βίτσικας

Φοιτητής στο τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης στην ΑΣΚΤ. 

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία:
Η ηχώ των λόγων του Εχθροί

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά