Πολιτική

Η γενοκτονία των Εβραίων δεν ήταν «γερμανικά αντίποινα»

Οντέτ Βαρών-Βασάρ, Η ανάδυση μιας δύσκολης μνήμης. Κείμενα για τη γενοκτονία των Εβραίων, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, β΄ έκδ. επαυξημένη, Αθήνα 2013 Απέναντι στη, μάλλον αναπόφευκτη εκ των πραγμάτων, «επιθετικότητα» των αμερικάνικων μουσείων του «Ολοκαυτώματος», που αποβλέπουν στη συναισθηματική «αναδημιουργία» της τραγωδίας των Εβραίων και στο συγκινησιακό σοκ, ιδίως για τις νέες γενιές που δεν έζησαν τον πόλεμο, η Βαρών-Βασάρ αντιπαραθέτει την πολύπλευρη κατανόηση και τον αναστοχασμό των γεγονότων. «Ο ίλιγγος του Άουσβιτς πρέπει πάση θυσία να καταλήγει στη γνώση», λέει ο ιστορικός Φρανσουά Μπενταριντά.

Η πινακοθήκη του ζόφου

Manès Sperber, Η καμένη βάτος: Δάκρυ στον ωκεανό, μετάφραση από τα γερμανικά:Έμη Βαϊκούση, Καστανιώτη, Αθήνα 2013, 574 σελ. Η τριλογία Δάκρυ στον ωκεανό του Μάνες Σπέρμπερ δεν είναι τίποτα άλλο παρά η αφήγηση της μεγάλης ουτοπίας που μετατράπηκε σε ζόφο. Άνθρωποι έντιμοι και ειλικρινείς, πίστεψαν στη μεγάλη ιδέα της πανανθρώπινης ευτυχίας και με αγαθή διάθεση, ορμητικά και ανιδιοτελώς, πάλεψαν για την υλοποίησή της. Εντάχθηκαν στον μοναδικό μηχανισμό που, δίκην Αποστόλων της νέας Θείας Οικονομίας, ευαγγελίστηκε τον επί Γης παράδεισο και έδωσαν άλλοι τα καλύτερα χρόνια της ζωής τους κι άλλοι την ίδια τους της ζωή. Το πρώτο βιβλίο της τριλογίας κυκλοφορεί, επιτέλους, με μεγάλη καθυστέρηση στα ελληνικά.

Διαλύοντας τους μύθους για την ΑΟΖ

Στα νερά της ΑΟΖ δεν είναι σωστό να εμπιστεύεται κανείς την πλοήγησή του στους λογής φωνασκούντες των καναλιών, τους προχειρογράφους του Ίντερνετ και, γενικώς, όσους υπερθεματίζουν σε δήθεν πατριωτισμό. Ένας επαΐων, ο καθηγητής Χρήστος Ροζάκης,  αποδεικνύει στο σχετικό βιβλίο του, που μόλις κυκλοφόρησε, ότι για την εκμετάλλευση ενδεχόμενων κοιτασμάτων πετρελαίου στο Αιγαίο αρκεί η διευθέτηση της διαφοράς Ελλάδας - Τουρκίας για την υφαλοκρηπίδα. Αλλά τότε, σε τι χρησιμεύει η ΑΟΖ – και πώς είναι δυνατόν να οριοθετηθεί ειρηνικά και δίκαια; [ΤΒJ]

Όλα ήταν ένας ευρωπαϊκός εμφύλιος

Enzo Traverso, Διά πυρός και σιδήρου. Περί του ευρωπαϊκού εμφυλίου πολέμου 1914-1945, μετάφραση από τα γαλλικά: Γιάννης Ευαγγέλου, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα 2013, 401 σελ. Η αποδοχή της βίας ως τρόπος πολιτικής κατίσχυσης, η άνοδος του φασισμού, ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος δεν είναι ξεκομμένα ιστορικά φαινόμενα αλλά, όλα μαζί, ενταγμένα στη μεγάλη ευρωπαϊκή ιστορία, μπορούν να ισωθούν και ως επί μέρους επεισόδια ενός μεγάλου ευρωπαϊκού εμφυλίου, που συνεχίστηκε με την άνοδο του ναζισμού, τον Β’ Παγκόσμιο, έως και την κατάρρευση του κομμουνισμού. Τι αλλάζει στην αποτίμηση της ευρωπαϊκής ιστορίας του 20ού αιώνα η παραπάνω παραδοχή –σε συνδυασμό με την εξέταση της άποψης των ηττημένων, που αλλάζει συνήθως την ιστορική γνώση;[TBJ]