Τετάρτη, 11 Νοεμβρίου 2020

Τρόμος στον Λευκό Οίκο

Κατηγορία Πολιτική
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Κριτική Πολιτική Διεθνή Τεύχος 112
12 Ιουνίου 2018, Σιγκαπούρη. Ο Ντόναλντ Τραμπ συναντιέται με τον Κιμ Γιονγκ-ουν. Κατά τον Γούντγουορντ, ένας από τους μεγαλύτερους στόχους του αμερικανού προέδρου (που πιθανόν σχετίζεται με την αλλοπρόσαλλη σχέση του με τον Κιμ) ήταν να καταργήσει τη συμφωνία KORUS με τη Νότια Κορέα, παρότι αυτή εξασφαλίζει ασφάλεια απέναντι στην απειλή της Βόρειας Κορέας: πιο συγκεκριμένα, αυτή η συμφωνία βοηθάει την αμερικανική κυβέρνηση να ειδοποιείται από το Νότο μέσα σε μόλις επτά δευτερόλεπτα από τη στιγμή που ο Βορράς θα εξαπέλυε πύραυλο, σε αντίθεση με τα τουλάχιστον 15 λεπτά που θα χρειαστούν για να ειδοποιηθούν οι ΗΠΑ αν καταργηθεί η συμφωνία. Με έντονο ύφος ο πρώην υπουργός Εθνικής Άμυνας, Τζέιμς Μάτις, που είναι και αναγνωρισμένος στρατηγός, εξήγησε στον πρόεδρο ότι «το KORUS χρειάζεται για να αποφευχθεί Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος». Παρ’ όλα αυτά, όπως αποκαλύπτεται, ο Τραμπ έφτασε πολύ κοντά στην υπογραφή σχετικού διατάγματος αποχώρησης από το KORUS, κάτι που απετράπη την τελευταία στιγμή από τον οικονομικό σύμβουλό του Γκάρι Κόουν, ο οποίος έφτασε στο σημείο να αφαιρέσει την κόλλα χαρτί από το προεδρικό γραφείο και να την πετάξει στα σκουπίδια! 12 Ιουνίου 2018, Σιγκαπούρη. Ο Ντόναλντ Τραμπ συναντιέται με τον Κιμ Γιονγκ-ουν. Κατά τον Γούντγουορντ, ένας από τους μεγαλύτερους στόχους του αμερικανού προέδρου (που πιθανόν σχετίζεται με την αλλοπρόσαλλη σχέση του με τον Κιμ) ήταν να καταργήσει τη συμφωνία KORUS με τη Νότια Κορέα, παρότι αυτή εξασφαλίζει ασφάλεια απέναντι στην απειλή της Βόρειας Κορέας: πιο συγκεκριμένα, αυτή η συμφωνία βοηθάει την αμερικανική κυβέρνηση να ειδοποιείται από το Νότο μέσα σε μόλις επτά δευτερόλεπτα από τη στιγμή που ο Βορράς θα εξαπέλυε πύραυλο, σε αντίθεση με τα τουλάχιστον 15 λεπτά που θα χρειαστούν για να ειδοποιηθούν οι ΗΠΑ αν καταργηθεί η συμφωνία. Με έντονο ύφος ο πρώην υπουργός Εθνικής Άμυνας, Τζέιμς Μάτις, που είναι και αναγνωρισμένος στρατηγός, εξήγησε στον πρόεδρο ότι «το KORUS χρειάζεται για να αποφευχθεί Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος». Παρ’ όλα αυτά, όπως αποκαλύπτεται, ο Τραμπ έφτασε πολύ κοντά στην υπογραφή σχετικού διατάγματος αποχώρησης από το KORUS, κάτι που απετράπη την τελευταία στιγμή από τον οικονομικό σύμβουλό του Γκάρι Κόουν, ο οποίος έφτασε στο σημείο να αφαιρέσει την κόλλα χαρτί από το προεδρικό γραφείο και να την πετάξει στα σκουπίδια! twitter

Bob Woodward, Fear: Trump in the White House, Simon & Schuster, 2018, 448 σελ. 

Το σοκαριστικά αποκαλυπτικό βιβλίο του καταξιωμένου δημοσιογράφου Μπομπ Γούντγουορντ αποτελεί ίσως μια προειδοποίηση για το τι μπορεί να περιμένει ο κόσμος αν ο Ντόναλντ Τραμπ κερδίσει τον Τζο Μπάιντεν στις ερχόμενες αμερικανικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου και παραμείνει στον Λευκό Οίκο για δεύτερη θητεία.

Τα τελευταία τέσσερα χρόνια ο Τραμπ έχει επανειλημμένα κατηγορήσει πολλούς σημαντικούς δημοσιογράφους παγκοσμίου βεληνεκούς για “fake news”, αλλά ο Μπομπ Γούντγουορντ αποτελεί μια από τις ελάχιστες εξαιρέσεις, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ τον χαρακτήρισε, πριν από την έκδοση του βιβλίου, ως «πάντα δίκαιο».

Ο βετεράνος δημοσιογράφος, που ειδικεύεται στην έρευνα, μάλλον ανέβηκε στην υπόληψη του Ρεπουμπλικανού ηγέτη όταν είχε περιγράψει έγγραφα που ενέπλεκαν τον πλανητάρχη με ρωσική συνεργασία ως «σκουπίδι». Για τον υπόλοιπο κόσμο, όμως, ο Γούντγουορντ ήταν ήδη και παραμένει αναγνωρισμένος για το άψογο δημοσιογραφικό του έργο στην εφημερίδα Washington Post, όπου δουλεύει έως και σήμερα, με κορυφαία επιτυχία του φυσικά το 1972, όταν μαζί με τον θρυλικό του συνεργάτη Καρλ Μπέρνστιν ξεσκέπασαν το σκάνδαλο του Γουότεργκεϊτ που οδήγησε στην παραίτηση του προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον.

Το πάθος του για το ερευνητικό ρεπορτάζ συνεχίστηκε και μετά τη δεκαετία του 1970: το απέδειξε με 19 βιβλία. Σ’ αυτά ανήκει και αυτό το μπεστ σέλερ σχετικά με την πρώτη θητεία του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, όπου μοιράζεται σοκαριστικά στοιχεία για τον ακραίο και αμφιλεγόμενο πλανητάρχη. Το βιβλίο εκδόθηκε το 2018, που σημαίνει ότι καλύπτει μόνο τα πρώτα δύο χρόνια της προεδρίας του Τραμπ – που κλείνει με την επιπόλαιη έκθεσή του στον κορωνοϊό.

Ο Γούντγουορντ αποφεύγει λογοτεχνικές τεχνικές και στηρίζεται στο γνωστό του δημοσιογραφικό στυλ: παραθέτει λεπτομερή στοιχεία πολλά από τα οποία είναι συγκεντρωμένα από πηγές τις οποίες δεν κατονομάζει (αλλά η εγκυρότητα του δημοσιογράφου και ο πρότερος βίος του δεν επιτρέπουν την αμφισβήτησή τους), στοιχεία που εν προκειμένω σχηματίζουν μία εκτεταμένη εικόνα της κατάστασης στον Λευκό Οίκο, μια κατάσταση την οποία ο συγγραφέας περιγράφει, επιεικώς, ως «χαώδη και ακατάστατη».

 

Από την τηλεόραση στον Λευκό Οίκο

Ξεκινά την ανάλυσή του από το μακρινό 2010, όταν ο Τραμπ, τότε πρωταγωνιστής του ριάλιτι τηλεπαιχνιδιού The Apprentice, αποφάσισε να κατεβεί για πρόεδρος. Τα πρώτα κεφάλαια είναι αφιερωμένα στην επεισοδιακή του προεκλογική εκστρατεία το 2016, τότε που αντιμετώπιζε δυσπιστία από Ρεπουμπλικανούς που μετέπειτα έγιναν συνεργάτες του, όπως οι Στιβ Μπάνον, ο Μιτς ΜακΚόνελ και ο Λίντσεϊ Γκρέιαμ. Όπως αναφέρει, προς το τέλος ακόμα και ο ίδιος ο Τραμπ είχε χάσει την πίστη στην καμπάνια του, γι’ αυτό άλλωστε αρνήθηκε να επενδύσει 25 επιπλέον εκατομμύρια δολάρια σ’ αυτήν· όμως η ιστορία έγραψε διαφορετικό τέλος, καθώς ο δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας κατάφερε να κερδίσει, με ελάχιστη οργάνωση, τη Χίλαρι Κλίντον, η οποία αντιθέτως είχε αφιερώσει όλη την ενήλικη ζωή της στην προετοιμασία για την προεδρία των ΗΠΑ.

Μέσα από το βιβλίο, ο 45ος πρόεδρος των ΗΠΑ παρουσιάζεται ως απρόβλεπτος, αδαής και ανεξέλεγκτος, με υβριστικό λεξιλόγιο, εκρηκτικούς θυμούς και προσωπικές επιθέσεις απέναντι στους συμβούλους και στρατηγούς του. Αποκαλούσε στενούς συνεργάτες του, όπως τον Κρις Κρίστι και τον Ρούντι Τζουλιάνι, «αδύναμους». Τον οικονομικό του συμβούλο Γκάρι Κόουν και τον διευθυντή προσωπικού Ρομπ Πόρτερ τους έλεγε περιφρονητικά «γαμημένους παγκοσμιστές». Και τον πρώην υπουργό δικαιοσύνης Τζεφ Σέσσιονς τον θεωρούσε, και το δήλωνε, «νοητικά καθυστερημένο». Αντιθέτως, ηγετικά στελέχη του συμβουλίου του αποκαλύπτονται ως η φωνή της λογικής, κάθε φορά που ο αμερικανός πρόεδρος εξέφραζε τις πιο ακραίες απόψεις για την οικονομία, την ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Δεν ήταν όμως λίγες οι φορές που κι εκείνοι κατέφευγαν σε βαριές εκφράσεις, καθώς ο πρώην υπουργός Εθνικής Άμυνας, Τζέιμς Μάτις, φέρεται να ισχυρίστηκε ότι ο πρόεδρος έχει «τη μαθησιακή ικανότητα παιδιού πέμπτης ή έκτης δημοτικού», ο Κόουν τον θεωρούσε «επαγγελματία ψεύτη», ο πρώην προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Τζον Κέλι τον χαρακτήρισε «ψυχικά ασταθή», ο Πόρτερ τον έβλεπε ως «νάρκισσο» και ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Ρεξ Τίλερσον τον αποκάλεσε «fucking moron».

Αποκαλύπτεται ότι ο Τραμπ επέμενε με πάθος να επιβάλει δασμούς στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου παρά τις έντονες διαμαρτυρίες των συμβούλων του, με τον Κόουν να τονίζει ότι θα προκαλούσαν τη μεγαλύτερη ζημιά στην αμερικανική και την παγκόσμια οικονομία. Οι σύμβουλοί του πίστευαν ότι η εμμονή του προέδρου με τη βιομηχανία είναι απαρχαιωμένη, αλλά αυτός μόλις ρωτήθηκε γιατί εμμένει σε αυτές τις ιδέες απάντησε, πολύ απλά: «Γιατί έτσι».

Ο Τραμπ επέμενε επίσης, κατ’ επανάληψη, ότι ήθελε να αποσύρει τον αμερικανικό στρατό από το Αφγανιστάν, αψηφώντας τις συνεχείς συμβουλές των στρατηγών του και ειδικά του πρώην συμβούλου εθνικής ασφάλειας Χ.Ρ. Μακμάστερ, οι οποίοι επέμεναν ότι τέτοια κίνηση θα ήταν καταστροφική καθώς θα έστρωναν τον δρόμο για τρομοκρατικές οργανώσεις, τύπου ISIS, που θα μπορούσαν να οργανώσουν χτύπημα παρόμοιο με αυτό της 11ης Σεπτεμβρίου.

 

 

Ριψοκινδυνεύοντας την ασφάλεια

Ο Γούντγουορντ μοιράζεται σοκαριστικές πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο που ο Τραμπ χειρίστηκε το ζήτημα της Βορείου Κορέας. Περιγράφει πώς ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος κόντεψε το 2018 να ξεκινήσει πόλεμο με το απομονωμένο αυτό κράτος μέσω της «ντουντούκας» του, δηλαδή του twitter, όταν αναρτούσε παιδαριώδεις αναρτήσεις για τον δικτάτορα ηγέτη Κιμ Γιονγκ-ουν. Περισσότερο όμως σοκαρίστηκε σύσσωμο σχεδόν το Πεντάγωνο όταν ο πρόεδρος εξέφρασε την πρόθεσή του να ανακοινώσει, πάλι μέσω twitter, την άμεση αποχώρηση συγγενών των στρατιωτών από τη Νότια Κορέα: γεγονός που θα ανέβαζε την ένταση στην χερσόνησο, καθώς ο Βορράς θα μπορούσε να εκλάβει αυτή τη κίνηση ως επικείμενο πόλεμο.

Με αυτό το βιβλίο, ο Γούντγουορντ αφήνει έναν υπαινιγμό, και ίσως κάνει μια προειδοποίηση στους ψηφοφόρους για το μέλλον, σχετικά με τις απόψεις του Τραμπ πάνω στο ελεύθερο εμπόριο και την επιθυμία του να αποχωρήσει από τη Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου Βόρειας Αμερικής (North American Free Trade Agreement, NAFTA) και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (World Trade Organization, WTO), παρά τις αλλεπάλληλες διαφωνίες του με ηγετικά στελέχη όπως οι Κόουν, Πόρτερ, Κέλι, Μάτις και ΜακΜάστερ, τους οποίους φαίνεται συστηματικά να αγνοούσε επιμένοντας στα επιχειρήματά του.

Ένας από τους μεγαλύτερους στόχους του, ισχυρίζεται ο Γούντγουορντ, ήταν να καταργήσει τη συμφωνία KORUS με τη Νότια Κορέα, παρότι αυτή εξασφαλίζει ασφάλεια απέναντι στην απειλή της Βόρειας Κορέας: πιο συγκεκριμένα, αυτή η συμφωνία βοηθάει την αμερικανική κυβέρνηση να ειδοποιείται από το Νότο μέσα σε μόλις επτά δευτερόλεπτα από τη στιγμή που ο Βορράς θα εξαπέλυε πύραυλο, σε αντίθεση με τα τουλάχιστον 15 λεπτά που θα χρειαστούν για να ειδοποιηθούν οι ΗΠΑ αν καταργηθεί η συμφωνία. Με έντονο ύφος ο Μάτις, που είναι και αναγνωρισμένος στρατηγός, εξήγησε στον πρόεδρο ότι «το KORUS χρειάζεται για να αποφευχθεί Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος». Παρ’ όλα αυτά, όπως αποκαλύπτεται, ο Τραμπ έφτασε πολύ κοντά στην υπογραφή σχετικού διατάγματος αποχώρησης από το KORUS, κάτι που απετράπη την τελευταία στιγμή από τον Κόουν, ο οποίος έφτασε στο σημείο να αφαιρέσει την κόλλα χαρτί από το προεδρικό γραφείο και να την πετάξει στα σκουπίδια! «Δεν έχει σημασία τι έκαναν οι σύμβουλοι του Τραμπ για την χώρα, αλλά τι τον απέτρεψαν να κάνει», φέρεται να έχει δηλώσει ο Κόουν, αργότερα.

Ο Γούντγουορντ, που παρουσιάζει τον Τραμπ να εμφορείται από τάσεις απομονωτισμού και από έναν πρωτόγονο εθνικισμό, βρήκε και μοιράζεται αυτούσια στο βιβλίο του μια φράση που έγραψε ο αμερικανός πρόεδρος πάνω στις σημειώσεις μίας ομιλίας του, την οποία δεν εξέφρασε ποτέ δημόσια: «TradeisBad». Φράση που γεννά, όπως σημειώνει ο συγγραφέας, εύλογα ερωτήματα για τις εμπορικές προθέσεις του πλανητάρχη.

Οι Κόουν, Πόρτερ, Κέλι, Μάτις και ΜακΜάστερ απέτρεψαν μερικές από τις πιο ακραίες πολιτικές του Τραμπ (από τα πιο εντυπωσιακά σημεία του βιβλίου είναι η περιγραφή μιας συζήτησης στην οποία ο Τραμπ εξέφρασε την διάθεσή του να αποχωρήσει ακόμα και από το ΝΑΤΟ), αλλά πάντα γνώριζαν πως οι συζητήσεις αυτές δεν θα έκλειναν ποτέ κανένα θέμα. Κανένας από τους παραπάνω δεν βρίσκεται πλέον στο συμβούλιο του Τραμπ, που έως τώρα μετράει ήδη τρεις διαφορετικούς προσωπάρχες και τέσσερις συμβούλους εθνικής ασφαλείας.

Οι ιστορίες που παραθέτει ο Γούτγουορντ μοιάζουν εντελώς απίστευτες. Αλλά είναι δύσκολο να μην τις πάρει κανείς στα σοβαρά όταν έρχονται από έναν τόσο καταξιωμένο και αξιόπιστο δημοσιογράφο. Είναι ένα βιβλίο που γεννά πολλά ερωτήματα για το πώς οι αμερικανοί ψηφοφόροι αποφάσισαν να εκλέξουν έναν τόσο ακραίο υποψήφιο, αλλά κυρίως αν το εκλογικό σώμα θα επιμείνει στην ίδια ψήφο τον επόμενο μήνα, τώρα που ο Τραμπ διεκδικεί δεύτερη (και τελευταία) θητεία. Και βέβαια για το τι μέλλει γεννέσθαι αν ξανακερδίσει. Παρά την έξοδό του από την πυρηνική συμφωνία με το Ιράν και τη συμφωνία του Παρισιού, δεν είναι βέβαιο ότι θα γυρέψει περαιτέρω ακραίες διπλωματικές αλλαγές. Αλλά πάλι, με τον Τραμπ τίποτα δεν είναι σίγουρο.

Το Fear αξίζει να διαβαστεί πριν από το νέο βιβλίο του Γούντγουορντ Rage (Οργή, Simon & Schuster), που καλύπτει το υπόλοιπο της θητείας του Τραμπ, γιατί δίνει μια ξεκάθαρη εικόνα για το τι ακριβώς αντιμετώπιζαν όσοι βρέθηκαν στο προεδρικό περιβάλλον με υπεύθυνη θέση στον Λευκό Οίκο, σε καθημερινή βάση.

 

 

Κωνσταντίνος Λιανός

Δημοσιογράφος-αθλητικογράφος. Εργάζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο όπου έχει γράψει για τους Times, Daily Telegraph, Daily Mail, Independent και άλλες βρετανικές εφημερίδες.

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά