Πριν από κάποιο καιρό, ο ιστορικός και βιογράφος του Αλμπέρ Καμύ, Βενσάν Ντυκλέρ, ανακάλυψε μια άγνωστη επιστολή στο αρχείο του Στρατηγού Ντε Γκωλ, με έτος αποστολής το 1943. Ο «αντιστασιακός διανοούμενος», όπως υπογράφει ο συγγραφέας, αγωνιά όχι μόνο για τις φυσικές απώλειες του πολέμου αλλά και για το ενδεχόμενο να καταστραφούν εκείνες οι «ζωντανές ιδέες» που θα χρειαστούν στην αυριανή ανοικοδόμηση.

Δηλώνω προκαταβολικά ότι οι γραμμές που ακολουθούν έχουν γραφεί από κάποιον που συνδέθηκε με στενή φιλία με τον Λεωνίδα Χατζηπροδρομίδη, τον αγαπημένο μας Χατζηγκαροντύ ή Χατζημάρξ. Θα προσπαθήσω τα βιώματα μιας διανοητικής συμπόρευσης 40 και πλέον ετών να μην επηρεάσουν την ορθή κρίση για τον αγαπημένο φίλο, που έφυγε για το μεγάλο ταξίδι στις 11 Μαρτίου 2020, και που δεν μπορέσαμε να τον αποχαιρετίσουμε όπως θα έπρεπε, λόγω της κρίσης του κορωνοϊού. 

Όταν ανατρέχω στις γεύσεις της εφηβείας μου σταματώ στο αρχανιώτικο κέρινο. Χυμώδες, μυρωδάτο, τραγανό με ρόγα ευμεγέθη, επιδερμίδα λεπτή, ευδιάλυτη στο στόμα και με μεγάλα ομοιόμορφα τσαμπιά που στραφτάλιζαν στο φως. Αν και η αμπελοκαλλιέργεια στην Κρήτη χρονολογείται από τα προϊστορικά χρόνια, το ραζακί ή ροζακί πήρε τα πάνω του με τις καλλιεργητικές μεθόδους που εισήγαγαν οι Μικρασιάτες τη δεκαετία του 1920. Από τις τεχνικές που εφάρμοσαν στα κλαδέματα και στην υποστύλωση των κρεβατίνων, το αμπελουργικό προϊόν με τις νέες ποιοτικές βελτιώσεις γρήγορα διεθνοποιήθηκε.

Το φτερούγισμα της νυχτερίδας στην Κίνα όχι απλώς έστειλε καταιγίδες σε όλο τον πλανήτη αλλά πάτησε pause στην παγκοσμιοποίηση θυμίζοντάς μας ότι η ανοσία είναι ζωτικός δημόσιος χώρος. Πριν από λίγους μήνες δεν είχαμε ιδέα τι ερχόταν. Τώρα αγνοούμε πώς και πότε θα τελειώσει. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 108, Μάιος 2020.

 Παρατηρήσεις για την ευχή που δέσποσε το Πάσχα του 2020

H απροσδόκητη ευχή «Καλή λευτεριά» το Πάσχα του 2020 έμοιαζε να είναι μάλλον παιγνιώδης, ένα λεπτό ευφυολόγημα. Και ενώ σαφώς έφερε μια μυρωδιά αντάρτικου και επανάστασης, επικρατούσε εν τέλει μια επίγευση ανάλαφρης αλληλεγγύης.

Ένα απ’τα κεντρικά ερωτήματα της περιόδου που ζούμε είναι εάν η δημοκρατία είναι περισσότερο ή λιγότερο ικανή να αντιμετωπίσει κρίσεις, όπως αυτές της παρούσας πανδημίας, σε σχέση με απολυταρχικά καθεστώτα. Θα μπορέσει να επιβιώσει όπως ακριβώς είναι τώρα η φιλελεύθερη, αντιπροσωπευτική δημοκρατία, τον 21o αιώνα; Θα προσαρμοστεί στα δεδομένα του αιώνα και θα εξελιχθεί σε κάποιο άλλο είδος δημοκρατίας; Ή θα φθίνει και θα αντικατασταθεί από πιο αυταρχικά μοντέλα διακυβέρνησης; Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 107, Μάιος 2020.

Γιατί η πανδημία εξαπλώνεται με διαφορετικές ταχύτητες σε διάφορα μέρη του κόσμου; Γιατί η Ελλάδα αντέδρασε σωστά; Τι θα γίνει το καλοκαίρι; Υπάρχει περίπτωση η πιθανή έξαρση του ιού από το φθινόπωρο να είναι πιο φονική; Γιατί μερικοί νοσούν ελαφρά και ορισμένοι κινδυνεύουν να πεθάνουν; Γιατί πεθαίνουν και νέοι; Έχουν βάση κάποιες από τις θεωρίες συνωμοσίας; Γιατί δεν κατασκευάζεται ο ιός στα εργαστήρια; Πώς θα είναι η νέα κανονικότητα; Όλα όσα θέλατε να ξέρετε για τον κορωνοϊό και δεν είχατε ποιον να ρωτήσετε. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 108, Απρίλιος-Μάιος 2020. [ΤΒJ]

Σε ένα πολυπαραγοντικό ερευνητικό πεδίο, η ανάδειξη του ρόλου των επιδημιών στην έκβαση των μεγάλων συγκρούσεων της ιστορίας υπήρξε εντελώς περιορισμένη και υποβαθμισμένη, ακόμα και από τους ιστορικούς της ιατρικής. Πώς προέκυψαν διάφορες μολυσματικές λοιμώξεις στην ανθρώπινη ιστορία, πώς αντιμετωπίστηκαν από τους πληθυσμούς και από την ιατρική κοινότητα και πώς άλλαξε ο κόσμος εξαιτίας τους; Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 108, Απρίλιος-Μάιος 2020.

Τεύχος 108

12 Μαϊ 2020

Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος #108, Απρίλιος-Μάιος 2020, του Books' Journal. Τα αναλυτικά περιεχόμενα: