Ιστορία

Πώς να διδάσκεται η ιστορία

Νένα Γαλανίδου - Liv Helga Dommasnes (επιμ.), Μιλώντας στα παιδιά για το παρελθόν: μια διεπιστημονική προσέγγιση, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 2012, 399 σελ. Δύο αρχαιολόγοι, μια Ελληνίδα και μια Νορβηγίδα, επιμελήθηκαν αυτό τον τόμο (που κυκλοφόρησε πρώτα αγγλικά) με κείμενα ειδικών από διάφορες επιστήμες και αντικείμενο την εξοικείωση των μικρών παιδιών με το παρελθόν και τα τεκμήρια της αρχαίας ιστορίας. Με βάση τα περιεχόμενα, ο τόμος απευθύνεται σε ευρύ αναγνωστικό κοινό με κύριους αποδέκτες τους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας καθώς και όλων των βαθμίδων που διδάσκουν ιστορία, απευθύνεται ωστόσο παράλληλα σε αρχαιολόγους, υπευθύνους μουσείων και αρχαιοτήτων και μουσειολόγους, καθώς η έμφασή του αφορά την προσέγγιση του αρχαίου παρελθόντος από τα παιδιά ιδίως μέσα από μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους.

Η «τελική λύση»

Saul Friedländer, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι (δύο τόμοι). Τόμος Α’: Τα χρόνια των διώξεων 1933-1939. Τόμος Β’: Τα χρόνια της εξόντωσης 1939-1945, μετάφραση από τα αγγλικά: Ήλια Ιατρού, επιμέλεια: Άννα Μαραγκάκη, επίμετρο: Ρίκα Μπενβενίστε, Πόλις, Αθήνα 2013, 1.378 σελ. Κυκλοφορεί και στην Ελλάδα, με καθυστέρηση, το βιβλίο ορόσημο για την ιστοριογραφία της γενοκτονίας των Εβραίων, αλλά επίσης και για την ιστορία του ναζισμού, που τις βλέπει αξεδιάλυτα δεμένες. Μετά τον Φριντλέντερ κανείς δεν θα μπορέσει πια να υποστηρίξει σοβαρά πως η γενοκτονία αυτή κατείχε μια ήσσονα θέση στη ναζιστική πολιτική.

Το νόημα της Ιστορίας

Καρπός μιας δεκάχρονης διανοητικής προσπάθειας, το βιβλίο αυτό εστιάζει στο ιστορικό νόημα και στην παραγωγή του, στους τρόπους με τους οποίους η κάθε κοινωνία θυμάται διαχειριζόμενη το παρελθόν της, διαμορφώνει δημόσιες χρήσεις της ιστορίας και πολιτικές ελέγχου του πολιτικού λόγου, συγκροτεί θεσμούς και κοινότητες μνήμης, ιστοριογραφεί και αντιμετωπίζει τις διάφορες ετερότητες.

Ξαναγράφοντας την ιστορία της Κατοχής στη Θεσσαλονίκη

Σοφία Τάχου-Ηλιάδου, «Μέρες» της ΟΠΛΑ στη Θεσσαλονίκη. Τα χρώματα της βίας (1941-1945), Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2013, 322 σελ.   Η ιστορία της ΟΠΛΑ Θεσσαλονίκης μέσα από το αρχείο του Ν. Τσιρώνη, προσώπου που στρατεύθηκε στην ένοπλη τιμωρό των δωσιλόγων οργάνωση του ΚΚΕ. Μεγάλο μέρος της αφήγησης αφιερώνεται στους πρώτους και σημαντικότερους στόχους της οργάνωσης, τον Αθανάσιο Χρυσοχόου, ως εκπρόσωπο του κατοχικού κράτους στην πόλη, και τον Γεώργιο Πούλο, ως το βαρύ χαρτί του ελληνικού δωσιλογικού πάνθεου. Αλλά το βιβλίο έχει μεγαλύτερες φιλοδοξίες από το να αφηγηθεί ήδη συζητημένες ιστορίες.