Ιστορία

Χαρτογραφώντας τη δεκαετία του 1980

Βασίλης Βαμβακάς, Παναγής Παναγιωτόπουλος (επιμ.), Η Ελλάδα στη δεκαετία του ’80. Κοινωνικό, πολιτικό και πολιτισμικό λεξικό, β’ έκδοση, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2014, 730 σελ. Ήταν η πρώτη «κανονική» δεκαετία για την Ελλάδα μετά τον πόλεμο, με ελευθερία και δημοκρατία.  Μια δεκαετία με αλλαγές, στην οποία οι δυνάμεις του ευρωπαϊκού εκσυγχρονισμού της κοινωνίας αντιστρατεύθηκαν πολλούς, παλαιότερους και νεότερους αρχαϊσμούς. Η άνοδος του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, η θεσμοθέτηση έπειτα από πολύ καιρό κανόνων χειραφέτησης και ελευθερίας, η κατάκτηση του πλουραλισμού στον Τύπο αλλά και η άνοδος των ιδεολογιών του λαϊκισμού, και ιδίως η εδραίωση του «αυριανισμού», έπαιξαν ρόλο στην περαιτ έρω εξέλιξη της ελληνικής πολιτικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής. Γιατί όμως η δεκαετία του 1980 είναι «πλουσιότερη απ’ όσο μας λένε οι επικριτές της, πιο πεζή απ’ όσο τη βλέπουν οι νοσταλγοί της»; Αναδημοσίευση από το Books' Journal 50, Δεκέμβριος 2014[TBJ]

”Gleischaltung”: οικοδομώντας τη φυλετική κοινότητα του λαού*

Το βιβλίο που παρουσιάζεται εδώ είναι ο δεύτερος τόμος του τρίτομου έργου του καθηγητή του Καίμπριτζ Sir Ρίτσαρντ Έβανς με αντικείμενο τη χιτλερική Γερμανία. Αναφέρεται στα σκοτεινότερα  χρόνια μιας σκοτεινής εποχής – στα σκοτεινότερα, όχι στα αιματηρότερα, αυτά είναι αντικείμενο του τρίτου τόμου, ο οποίος, καθώς ακούω, προγραμματίζεται να εκδοθεί στα ελληνικά σύντομα. [αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 47, Σεπτέμβριος 2014]

Οι Σοβιετικοί ήταν φιλότουρκοι κι ο Μακάριος «μακαριώτατος»

Μακάριος Δρουσιώτης, Κύπρος 1974 1977. Η εισβολή και οι μεγάλες δυνάμεις. Η realpolitik των ΗΠΑ και το διπλό παιχνίδι της ΕΣΣΔ, Αλφάδι, Λευκωσία 2014, 600 σελ.   Οι ΗΠΑ και η Μεγάλη Βρετανία είχαν ενιαία στάση στο ζήτημα της εισβολής; Η ΕΣΣΔ καταδίκασε την εισβολή; Ο Κληρίδης ήταν ενδοτικός και πράκτορας; Ο Κίσινγκερ έστησε μία επιτυχημένη εισβολή ή έκανε μία αποτυχημένη διαχείριση; Είναι μερικά από τα ερωτήματα που η συνωμοσιολογική αντιμετώπισή τους φόρτισε για δεκαετίες την όποια προσπάθεια προσέγγισης και επίλυσης του πολιτικού προβλήματος της Κύπρου. Ο Δρουσιώτης, όχι αντικειμενικά όπως τονίζει και ο ίδιος, προσπαθεί να φωτίσει την άλλη πτυχή του Κυπριακού και να δώσει υπόσταση σε μία νέα αφήγηση. [TBJ]

Τι χάθηκε για την Κύπρο στην Αγγλοκρατία

Από πού προκύπτει η κακοδαιμονία της Κύπρου; Μια συστηματική ματιά στην περίοδο της Αγγλοκρατίας στο νησί, οδηγεί πολλές εδραίες πεποιθήσεις στην κατάρρευση. Το πρώτο μέλημα των Άγγλων στην Κύπρο, φερ’ ειπείν,  ήταν να συνδυάσουν την αποικιακή διοίκηση με μια εκπολιτιστική διάθεση. Με τη δημιουργία κρατικών δομών, μάλιστα, η Εκκλησία έχασε τα προνόμια που είχε επί Σουλτάνου. Πώς ξανaαπέκτησε τη χαμένη της δύναμη η «εθναρχούσα» Εκκλησία; Ποιος ήταν ο ρόλος της Ελλάδας στο πρόβλημα που συνηθίσαμε να αποκαλούμε Κυπριακό; Και πώς αντιμετώπισε η υπέρτερη ελληνική κοινότητα την τουρκική στο βάθος του χρόνου; Το βιβλίο του Βασίλη Πρωτοπαπά διαλύει πολλούς «εθνικούς» μύθους. [ΤΒJ] Βασίλη Πρωτοπαπά, Εκλογική Ιστορία της Κύπρου. Πολιτευτές, κόμματα και εκλογές στην Αγγλοκρατία 1878-1960, Θεμέλιο, Αθήνα 2012, 600 σελ.