K2 - Tag


Κώστας Σημίτης, Δρόμοι ζωής, Πόλις, Αθήνα 2015, 649 σελ. 

 

Από τα Πατήσια στο Κολωνάκι, από μια στερημένη παιδική ηλικία προσανατολισμένη στη γνώση στην πρωθυπουργία της Ελλάδας και στην καθοριστική συμβολή στην ευρωπαϊκή πορεία της. Το νέο αυτοβιογραφικό βιβλίο του Κώστα Σημίτη, αφηγηματικά γοητευτικό και πολιτικά ειλικρινές, δίνει ανάγλυφη τη φυσιογνωμία ενός ιδεολόγου πολιτικού ο οποίος αρνήθηκε το σύστημα στο οποίο η κοινωνική ειρήνη εξασφαλίζεται με κρατικές παροχές κι η εξουσία των κομμάτων οφείλεται στην εκ μέρους τους παροχή προστασίας και χρημάτων. Πέτυχε πολλά, αλλά η δυσμενής πορεία της χώρας απαιτεί έναν αναστοχασμό. Τι έχει μείνει, άραγε, από το εκσυγχρονιστικό εγχείρημα του Σημίτη; Και γιατί κέρδισαν ο λαϊκισμός και το πελατειακό κράτος, εις βάρος της κοινωνίας; [ΤΒJ]

Orhan Pamuk, Κάτι παράξενο στο νου μου, μετάφραση από τα τουρκικά: Στέλλα Βρεττού, Ωκεανίδα, Αθήνα 2015, 724 σελ.

Λέγεται Μεβλούτ, αλλά θα μπορούσε να έχει ένα οποιοδήποτε όνομα. Κανείς δεν θα το θυμόταν αν δεν το είχε χρησιμοποιήσει για να ονομάσει τον κεντρικό ήρωά του, έναν ασήμαντο άνθρωπο που πουλάει μποζά, κάτι σαν σαλέπι, στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης. Ο Ορχάν Παμούκ επιστρέφει με την ιστορία της ασήμαντης ζωής ενός ασήμαντου ανθρώπου στην Κωνσταντινούπολη, χωνευτήρι πολιτισμών (αλλά και στην αιχμή της σύγκρουσης των πολιτισμών της Ανατολής και της Δύσης). Μαγεία ή ρεαλισμός; [ΤΒJ]

Barbara Cassin, Η νοσταλγία. Πότε λοιπόν είναι κανείς σπίτι του;, μετάφραση από τα γαλλικά:Σεσίλ Ιγγλέση Μαργέλλου, Μελάνι, Αθήνα 2015, 141 σελ.

 

Από το πολύ πυκνό, γοητευτικό και υπέροχα μεταφρασμένο βιβλίο της Μπαρμπαρά Κασσέν επιλέγω να σταθώ στη σχέση της νοσταλγίας με την πατρίδα. Η ίδια ευθύς εξ αρχής προειδοποιεί για το δισυπόστατο αυτής της σχέσης – την καλή και την κακή της λειτουργία. Από το home sweet home στο Ναζιστικό Heimat. Και αναρωτιέται αν η σχέση μεταξύ νοσταλγίας και πάτριου εδάφους ή πατριωτισμού μπορεί να «μετατραπεί σε μια εντελώς διαφορετική περιπέτεια που θα μας οδηγήσει σε μια θεώρηση του κόσμου απαλλαγμένης από κάθε ανήκειν» (σελ. 34).

Νίκος K. Αλιβιζάτος, Πραγματιστές, δημαγωγοί και ονειροπόλοι. Πολιτικοί, διανοούμενοι και η πρόκληση της εξουσίας, Πόλις, Αθήνα 2015, 574 σελ.

Από τον Ιωάννη Καποδίστρια στον Αλέξη Τσίπρα και από τον Ν.Ν. Σαρίπολο στην Άννα Φραγκουδάκη, ο Αλιβιζάτος φιλοτεχνεί μια πρωτότυπη στη σύλληψή της ιμπρεσιονιστική προσωπογραφία των θεσμών του νεοελληνικού κράτους στον καμβά ενός τριγώνου. Στην κορυφή του βρίσκεται η εξουσία και στις δύο γωνίες του οι πολιτικοί και οι διανοούμενοι. Ο συγγραφέας ξαναδιαβάζει την ιστορία μέσα από τα πρόσωπα που ανέπτυξαν μια ιδιαίτερη σχέση με το Σύνταγμα, το δίκαιο και τους θεσμούς.

Barbara Cassin, Η νοσταλγία. Πότε λοιπόν είναι κανείς σπίτι του;, μετάφραση από τα γαλλικά:Σεσίλ Ιγγλέση Μαργέλλου, Μελάνι, Αθήνα 2015, 141 σελ.

 

Ίσως, ιδεατά, η πατρίδα μας, το σπίτι μας, να είναι εφεξής ο κοινός μας κόσμος, ένας κόσμος φιλόξενος και ευρύχωρος, του οποίου η πολυδιάστατη, πολύγλωσση, πολύτροπη Ευρώπη πασχίζει να σμιλέψει το πρόπλασμα: «Ευρωπαίος: αυτός που νοσταλγεί την Ευρώπη», αποφαίνεται ο Κούντερα, στην Τέχνη του μυθιστορήματος. Αυτή τη νοσταλγική αγάπη μιας δυνητικής Ευρώπης την επισφραγίζει το ταξίδι της Μπαρμπαρά Κασσέν στον ευρωπαϊκό χωροχρόνο της νοσταλγίας, αλλά την έχουν προοικονομήσει οι διαδρομές του Οδυσσέα, του Αινεία, της Άρεντ, από τη μια προς το λιμάνι του νόστου, από την άλλη προς το πέλαγος της αναζήτησης. Αναδημοσίευση από το Βooks' Journal 62, Ιανουάριος 2016.

Patti Smith, Πάτι και Ρόμπερτ, μετάφραση από τα αγγλικά: Αλέξης Καλοφωλιάς, Κέδρος, Αθήνα 2015, 361 σελ.

 

Εκείνη ήρθε από την επαρχία και εργάστηκε για χρόνια σε βιβλιοπωλεία. Εκείνος ήταν ο αγαπημένος της, δέχτηκε να τον συντηρεί επειδή πίστευε ότι μια μέρα το φωτογραφικό του ταλέντο θα αναγνωριστεί. Η σχέση τους ήταν σχέση πίστης και αφοσίωσης, σχέση υπέρτατης αγάπης – που εκφράζεται τόσα χρόνια μετά, στη μαρτυρία της μυθικής πλέον μορφής του ροκ. [ΤΒJ]

PascalBruckner, Ένας καλός γιος, μετάφραση από τα γαλλικά: Γιάννης Στρίγκος, Πατάκη, Αθήνα 2015, 244 σελ.

 

Σε ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο, ο γάλλος συγγραφέας και φιλόσοφος Πασκάλ Μπρυκνέρ περιγράφει τον αντισημίτη πατέρα του και τον τρόπο με τον οποίο η σχέση τους επηρέασε το έργο και τη ζωή του. Η οικογενειακή εμπειρία του αναδεικνύει την ανάγκη κάθε παιδιού να προσδιοριστεί μέσα από τους γονείς του και την κρυφή δύναμη κάθε είδους εξτρεμισμού, που απειλεί να καταστρέψει την Ευρώπη όπως την ξέρουμε. Ένα έργο ανθρώπινο, συγκινητικό και, τελικά, βαθιά αισιόδοξο, γίνεται η αφορμή να (ξανα)συστηθούμε με τον Μπρυκνέρ χαμογελώντας – οι γυναίκες ένα τσακ πιο μαζεμένα.  

Πρόσφατα εκδόθηκε στην Ελλάδα το τελευταίο μυθιστόρημα του Μισέλ Ουελμπέκ, η Υποταγή.  Η έκδοση ενός βιβλίου του Ουελμπέκ, θεωρείται σημαντικό γεγονός παγκοσμίως. Το τελευταίο του βιβλίο έχει ήδη μέσα σε λίγους μήνες μια τρικυμιώδη ιστορία. Έφθασε στα βιβλιοπωλεία του Παρισιού, λίγες ώρες πριν από τη σφαγή στο περιοδικό  Charlie Hebdo. Κάτω από τις συνθήκες αυτές, ο συγγραφέας ακύρωσε τη συνέντευξη παρουσίασης του βιβλίου και εξαφανίστηκε. Το  βιβλίο θεωρήθηκε από κάποιους πολιτική προβοκάτσια, (προβλέπει την μετατροπή της Γαλλίας, στο κοντινό μέλλον, σε ισλαμικό κράτος), ενώ εξελίχθηκε σε παγκόσμιο best seller. Τι λέει όμως ο γάλλος συγγραφέας για τη λογοτεχνία. Και γιατί η θέση του συναντάται με την παράδοση ενός Χένρυ Τζαίημς ή ενός Ουώλτερ Μπήζεντ;

José Luis Peixoto, Βιβλίο, μετάφραση από τα πορτογαλικά: Αθηνά Ψυλλιά, Κέδρος, Αθήνα 2015, 294 σελ.

 

Ο Ζοζέ Λουίς Πεϊσότο, εκπρόσωπος της νέας γενιάς των Πορτογάλων συγγραφέων, μας μεταφέρει στην Πορτογαλία μετά τη δικτατορία του Σαλαζάρ και αφηγείται τις δυσκολίες μιας αγροτικής κοινωνίας που πασχίζει να βρει τον εαυτό της. Μέσα από τις ιστορίες του Ιλίντιο και της Αντελαΐντε περιγράφει την επώδυνη εμπειρία της μετανάστευσης και την ελπίδα που μπορεί να δώσει ένα καλό βιβλίο, ανεξαρτήτως εποχής. [TBJ]

Jean-Fabien SpitzΓιατί πρέπει να αγωνιζόμαστε κατά των ανισοτήτων;, μετάφραση από τα γαλλικά: Μαγδαληνή Τσεβρένη Πόλις, Αθήνα 2015, 154 σελ.

 

Όσοι έχουν ευνοηθεί χωρίς να είναι «κληρονόμοι», να έχουν προνομιούχο κοινωνική προέλευση ή να είναι μέλη μιας κυρίαρχης τάξης προς την οποία οι οικονομικοί θεσμοί κατευθύνουν τους πόρους, έχουν ευθύνη και οφείλουν να συμβάλλουν στους θεσμούς κοινωνικής αλληλεγγύης, όχι διότι τα πλεονεκτήματα που διαθέτουν είναι προϊόντα αδικίας, αλλά διότι ως μέλη της ίδιας κοινότητας δεσμεύονται να συνεισφέρουν στην ικανοποίηση των βασικών αναγκών των λιγότερο ευνοημένων από την τύχη. Ο Ζαν-Φαμπιάν Σπιτζ επαναφέρει τη συζήτηση στην έννοια της δικαιοσύνης.