Κ.Π. Αναγνωστόπουλος

Κ.Π. Αναγνωστόπουλος

Καθηγητής ΔΠΘ. Τελευταία βιβλία του: Το αόρατο και το ορατό χέρι (2011), Ανάμεσα στο ρομάντζο της επανάστασης και το στερέωμα της αντίδρασης – Δοκίμια (2016).

Η Apple ανακοίνωσε ότι τα νέα της μοντέλα iPhone 8 και iPhone X θα ξεκλειδώνουν (και) με την τρισδιάστατη αναγνώριση του προσώπου του ιδιοκτήτη τους. Ο Michal Kosinski και ο Yilun Wang, δύο ερευνητές του πανεπιστημίου του Στάνφορντ ισχυρίζονται, ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι ο «γκέινταρ» (από τα «γκέι» και «ραντάρ») αλγόριθμός τους μπορεί να προσδιορίσει τις σεξουαλικές προτιμήσεις κάποιου, και ειδικότερα αν είναι ομοφυλόφιλος ή όχι, αποκλειστικά από φωτογραφίες του. Η τεχνολογία καλπάζει, αλλά τα θέματα που προκύπτουν από αυτό τον καλπασμό επιβάλλουν την αναζήτηση ισορροπίας ανάμεσα στην τεχνολογική πρόοδο και στη διασφάλιση της ελευθερίας και της δημοκρατίας.

Θεωρίες περί αιτίων και αιτιατών που οδηγούν από το Γούντστοκ και το κατειλημμένο Οντεόν στη χρεοκοπία της Lehman Brothers αποτελούν ρητορικές ακροβασίες ευφάνταστων συγγραφέων. Λίγο ενδιαφέρουν τα ζογκλερικά τους επιχειρήματα. Η δυσανεξία τους στον φιλελευθερισμό είναι το πρόβλημα.

Πρέπει να φοβόμαστε περισσότερο την τρομοκρατία ή τον φόβο που προκαλεί; Το ερώτημα ούτε ρητορικό είναι, ούτε μπορεί να μείνει αναπάντητο.

 

Η «σοσιαλδημοκρατικοποίηση», τ.έ. η μετατόπιση προς το κέντρο, του ΣΥΡΙΖΑ είναι μονόδρομος. Ακόμη και μετά την αποχώρηση των ακραίων στοιχείων του, ωστόσο, πρέπει να περάσει μια περίοδο αυτοεκπαίδευσης και μετασχηματισμού στην οποία θα πατάει σε δύο βαρκούλες. Το ερώτημα είναι πόσο χρονοβόρα θα αποδειχθεί αυτή η διεργασία, και μάλιστα αν τελικώς θα ολοκληρωθεί, διότι η πιθανότητα κατάρρευσής του τους επόμενους μήνες δεν είναι αμελητέα. Ο αντιευρωπαϊσμός και ο κρατισμός, λόγου χάριν, έχουν διαποτίσει τόσο τα μέλη και τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, ώστε μια ουσιαστική μεταστροφή δεν μπορεί να γίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Ελάχιστοι τάσσονται αναφανδόν υπέρ της ευρωπαϊκής ιδέας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ακόμη λιγότεροι εναντίον του κρατισμού. Η αδράνεια των ιδεών αποδεικνύεται συχνά μεγαλύτερη από ό,τι φανταζόμαστε. Αναδημοσίευση από το Books' Journal #58, Σεπτέμβριος 2015, που κυκλοφορεί.

 

Ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει τη δημιουργία ενός καλού και ποιοτικού σχολείου, χωρίς φραγμούς και διακρίσεις, το οποίο, περιορίζοντας την ανισότητα των ευκαιριών, ευνοεί την κοινωνική κινητικότητα και άρα αμβλύνει τις κοινωνικές ανισότητες. Τα πρότυπα σχολεία πρέπει να καταργηθούν, επειδή στην καλύτερη περίπτωση εισάγουν μια παιδεία δύο ταχυτήτων και στη χειρότερη εδραιώνουν τον κοινωνικό δαρβινισμό. Εύηχα και γοητευτικά όλα αυτά. Το ζητούμενο φυσικά είναι πόσο αποτελεσματικό και δίκαιο είναι ένα τέτοιο σύστημα. Δεν χρειάζεται οξύνοια για να καταλάβουμε ότι η πλήρης εξάλειψη της ανισότητας των ευκαιριών συνεπάγεται θεόρατο κόστος και, συνεπώς, ότι η τέλεια κοινωνική κινητικότητα είναι μέγας μύθος. Κάποιος θα αντέτεινε ότι η ισότητα των ευκαιριών είναι απλώς το ιδεώδες προς το οποίο πρέπει να τείνουμε. Σωστό. Αρκεί να μην καλλιεργούνται αυταπάτες για τα όριά της.

Μετά την καταστροφή της, η Χιροσίμα καθαγιάστηκε. Επειδή αναδείχθηκε στο βιβλικών διαστάσεων σύμβολο του ολέθρου, στο θύμα του απόλυτου κακού. Επειδή απεικονίζει την αυτοκαταστροφή της ανθρωπότητας. Αυτός ο καθαγιασμός βοήθησε να εδραιωθεί η πολιτική της αμοιβαίας πυρηνικής αποτροπής. Μέγιστο επίτευγμα, μας λέει ο εκ των πρωτεργατών αυτής της πολιτικής Τόμας Σέλινγκ.

Eίμαι οργισμένος, όπως και πολλοί άλλοι. Επειδή δεν θέλουμε να δούμε μιαν «Ευρώπη πλην Ελλήνων.» Και επειδή ξέρουμε από τον Αριστοτέλη ότι ορθά μας δίνουν την εντύπωση ηλιθίου όσοι δεν εξοργίζονται όταν και όπως πρέπει, διότι αυτό δείχνει ότι δεν μπορούν να αποτι­μήσουν την αξία μιας κατάστασης και δεν έχουν τη διάθεση να αμυνθούν (Ηθ. Νικ. 1126a4-8). οργισμένοι δίχως ενοχές διότι ξέρουμε πως μας συγκινεί μόνο ό,τι έχει σημαντική αξία για μας (Ρητορική 1378b10-11). Δεν έχει να κάνει αυτή η οργή με βία, διχόνοια ή διχασμό. Είναι για να δυναμώσουν τα πνευμόνια μας ώστε να βγει μια δυνατή κραυγή για να χωνέψουν όσοι δεν θέλουν να καταλάβουν ότι αυτή η χώρα είναι και δική μας.

Ο κ. Βαρουφάκης τα 'κανε θάλασσα. Στο πιο σημαντικό, στο πιο κρίσιμο έργο της ζωής του προτίμησε να παίξει τον εαυτό του και όχι να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του ρόλου του. Γιατί; Διότι δεν κατάλαβε ότι «Αυτό είναι σοβαρό.» Και μάλιστα ιδιαζόντως σοβαρό, διότι οι αποφάσεις και η συμπεριφορά του είχαν (και έχουν ακόμη) να κάνουν με τη ζωή των άλλων.

 

 

Thomas Piketty, Lecapital au XXIsiècle, Seuil, Paris, 2013

Από τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη (1789) μέχρι τις μέρες μας, με συγκρούσεις, βιαιότητες και αιματοχυσίες, αλλά και με εχέφρονες παρεμβάσεις από συνετούς πολιτικούς, σφυρηλατήθηκαν συν τω χρόνω τα ιδεώδη της ισονομίας, της ισότητας των ευκαιριών, της δίκαιης και δημοκρατικής κοινωνίας, της αξιοπρεπούς διαβίωσης. Η αποσάθρωση αυτών των αξιών, το ισχυρό αίσθημα αδικίας που γεννά η διανομή του πλούτου, η βεβαιότητα, πρωτίστως των νέων, ότι στερούνται δυνατοτήτων ατομικής προόδου και κοινωνικής ανέλιξης προοιωνίζονται ερεβώδες μέλλον.  Ούτε επιθυμητή, ούτε διατηρήσιμη είναι μια τέτοια κοινωνία. Αναδημοσίευση από το Books’ Journal, #40, Φεβρουάριος 2012.