Άκης Παπαντώνης, Καρυότυπος, Κίχλη, Αθήνα 2014, 120 σελ.

 

Υπήρξε μια τάση, έλληνες συγγραφείς να τοποθετούν τη δράση των βιβλίων τους σε πόλεις του εξωτερικού. Το ίδιο κανει και ο Άκης Παπαντώνης, με το πρώτο βιβλίο του. Ο συγγραφέας δεν ανήκει σε αυτή την τάση, κι ας μη διαδραματίζεται η πλοκή του στην Ελλάδα. Το πρώτο βιβλίο του δεν είναι κοσμοπολίτικο, επειδή δεν είναι στη βάση του ελληνικό. Είναι ευρωπαϊκό. Ο Παπαντώνης γράφει για τη βρετανική εμπειρία του χωρίς να παρεμβάλει το φίλτρο της καταγωγής του, ως κάποιος που έχει απολέσει την ελληνική του ταυτότητα. Ο ήρωάς του δεν συγκρίνει το εκεί με το εδώ, υπάρχει μόνο το εκεί. Αναδημοσίευση από το τεύχος 60 του Books' Journal (Νοέμβριος 2015).

Jennifer Clarke, Asteris Houliaras & Dimitris Sotiropoulos (επιμ.),  Austerity and the Third Sector in Greece: Civil Society at the European Frontline, Ashgate Publishing, 2015, 251 σελ.

 

Από τις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας ο ενδιάμεσος χώρος μεταξύ κυβερνώντων και κυβερνωμένων, η κοινωνία των πολιτών, γνωρίζει σταδιακή ανάπτυξη στην Ελλάδα.  Πώς όμως αυτή επηρεάστηκε από την οικονομική κρίση; Οι Clarke, Χουλιάρας και Σωτηρόπουλος αναλύουν την ελληνική κοινωνία των πολιτών πριν και μετά το 2009, ξεδιπλώνοντας τη διαδρομή πρόσφατων κοινωνικών κινημάτων και ακτιβισμού από όλες τις πλευρές του πολιτικού φάσματος. Αναδημοσίευση από το τεύχος 60 του Books' Journal, Νοέμβριος 2015.

Τι είναι Ο Αγώνας μου; Για τον νορβηγό συγγραφέα Καρλ Ούβε Κνάουσγκορντ ήταν μια προσπάθεια να κατακτήσει τη ζωή. Ο σκοπός του δεν ήταν να γνωρίσει τον εαυτό του, αλλά να γράψει ένα μυθιστόρημα. Και το έκανε μέσα από ένα παιχνίδι με καθρέφτες, ξεδιπλώνοντας τον εαυτό του όπως μια ρώσικη μπαμπούσκα. Κάπως έτσι έγραψε έξι τόμους. Αναδημοσίευση από το τεύχος 60 του Books' Journal, Nοέμβριος 2015.

Immanuel Kant, Μεταφυσική των ηθών (1797), μετάφραση από τα γερμανικά: Κωνσταντίνος Ανδρουλιδάκης, Σμίλη, Αθήνα 2013, 432 σελ.

 

Η πολιτική φιλοσοφία στον Καντ – ή γιατί ο γερμανός φιλόσοφος θα μπορούσε να θεωρηθεί πρόδρομος του Μπερνστάιν. Αναδημοσίευση από το τεύχος 59 του Books' Journal, Οκτώβριος 2015.

Nathaniel Philbrick, Στην καρδιά της θάλασσας, μετάφραση από τα αγγλικά: Κέλλυ Χονδροδήμα, Ωκεανίδα, Αθήνα 2002, β΄ έκδ. Αθήνα 2015, 383 σελ.

 

Το 1819, το φαλαινοθηρικό πλοίο Έσσεξ ξεκίνησε από το νησί Ναντάκετ της Μασαχουσέτης, στον Ατλαντικό, για το σύνηθες κυνήγι φαλαινών. Δεκαπέντε μήνες αργότερα, συνέβη κάτι που έως τότε ουδείς θεωρούσε ότι θα μπορούσε να συμβεί: μια εξαγριωμένη φάλαινα εμβόλισε και βύθισε το πλοίο. Οι είκοσι άντρες του πληρώματος πρόλαβαν να επιβιβαστούν σε τρεις μικρές βάρκες προκειμένου να σωθούν. Έπειτα από τρεις μήνες, μόνο οκτώ είχαν μείνει ζωντανοί... Η ιστορία που ενέπνευσε στον Χέρμαν Μέλβιλ τον Μόμπι-Ντικ και στον Έντγκαρ Άλαν Πόε την Αφήγηση του Άρθουρ Γκόρντον Πυμ, ειπώθηκε θαυμάσια από τον Ναθάνιελ Φίλμπρικ ενώ, σε λίγο, θα κυκλοφορήσει και σε ταινία, σε σκηνοθεσία Ρον Χάουαρντ – στην ελληνική αγορά θα αρχίσει να προβάλλεται την παραμονή της πρωτοχρονιάς... [ΤΒJ]

 Immanuel Kant, Μεταφυσική των ηθών (1797), μετάφραση από τα γερμανικά: Κωνσταντίνος Ανδρουλιδάκης, Σμίλη, Αθήνα 2013, 432 σελ.

Ένα φιλοσοφικά άρτιο επιχείρημα για τις υποκειμενικές και αντικειμενικές προϋποθέσεις πραγμάτωσης της ελευθερίας. Οι άνθρωποι είναι ελεύθερα και έλλογα όντα, αλλά την ελευθερία τους δεν μπορούν να την αξιοποιήσουν παρά μόνον ακολουθώντας καθολικεύσιμους κανόνες που θέτουν οι ίδιοι. Σαν ηθικά υποκείμενα, οι άνθρωποι φέρουν το βάρος αυτού του καθήκοντος μόνοι τους, να ακολουθήσουν, δηλαδή, τον ηθικό νόμο έναντι του εαυτού τους και των άλλων. Σαν πολίτες πρέπει να αναγνωρίσουν την σημασία των άλλων ως συννομοθετών δημόσιων κανόνων εξωτερικής ελευθερίας, να τους σεβαστούν και να δεχτούν την αναγκαιότητα της εξαναγκαστικής τους επιβολής απέναντι σε παραβάτες. Το Κράτος δεν είναι εχθρός αλλά αντίθετα εγγυητής της ελευθερίας όλων. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, 59, Οκτώβριος 2015.

Manuel Mujica Lainez, Μπομάρτσο, μετάφραση: Ντίνα Σιδέρη, διώνη, Αθήνα 2001, 628 σελ.

Το Ιερό Δάσος (Sacro Bosco), όπως το ονόμασε ο δημιουργός του, ο Πιερ Φραντσέσκο Ορσίνι, ή το Πάρκο των Τεράτων (Parko dei Mostri), όπως αποκαλείται σήμερα, βρίσκεται στο Μπομάρτσο, μικρή πόλη στο Λάτσιο, 68 χιλιόμετρα από τη Ρώμη. Η περιοχή ήταν το κέντρο της αρχαίας Ετρουρίας και είναι γεμάτη από παράξενα ευρήματα των νεκροπόλεων των Ετρούσκων. Το όνομα της είναι παραφθορά του αρχαίου polyMartium και τον 16ο αιώνα αποτελούσε δουκάτο στην ιδιοκτησία κλάδου της ιστορικής ιταλικής οικογένειας Ορσίνι.

Κώστας Μητρόπουλος, 1960-2015.Τα καλύτερά μας χρόνια σε 285 γελοιογραφίες, Μεταίχμιο, Αθήνα 2015, 165 σελ.

 

Χωρίς καμία αμφιβολία πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ο Κ. Μητρόπουλος αποτελεί υπολογίσιμη αξία στο χώρο της νεοελληνικής γελοιογραφίας. Φανερή ή όχι, πάντως υπολογίσιμη. Επίσης, ενώ ώς σήμερα έχει εκδώσει από το 1959 τουλάχιστον είκοσι τέσσερα λευκώματα με δημοσιευμένα σκίτσα, κάποια μονοθεματικά, όπως Τα άγρια μωρά, αναδρομικού χαρακτήρα απάνθισμα (1960-2015) εκδίδει πρώτη φορά. Τα επεξηγηματικά του σημειώματα μαρτυρούν ότι θα μπορούσε να έχει «πλεονεκτική θέση επόπτη» της γελοιογραφίας του 20ού αιώνα, έως σήμερα – θέση την οποία δεν εκμεταλλεύεται...

Αλέκος Παπαδάτος – Αβραάμ Κάουα – Annie di Donna, Δημοκρατία, Ίκαρος, Αθήνα 2015, 247 σελ. (το βιβλίο κυκλοφορεί από τις 2 Οκτωβρίου και στα ελληνικά)

Όπως και στο Logicomix, το παγκόσμιο μπεστ σέλερ που είχε σχεδιάσει ο Αλέκος Παπαδάτος, και στη Δημοκρατία, το καινούργιο εικονογραφημένο μυθιστόρημα που ολοκλήρωσε ο Παπαδάτος σε σνεργασία με τον σεναριογράφο Αβραάμ Κάουα, έχουμε να κάνουμε με μια ιστορία ιδεών. Ο Δοξιάδης είχε στηρίξει την αφήγησή του στον Μπέρτραντ Ράσσελ, ο Κάουα επιλέγει ως αφηγητή της δικής του ιστορίας έναν νεαρό, τον Λέανδρο, που ενηλικιώνεται παράλληλα με τα ιστορικά γεγονότα: από την τυραννοκτονία μέχρι την άνοδο του Κλεισθένη, τις πρώτες δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις του, το πνεύμα της χειραφέτησης που υπηρετούσαν και την υπεράσπιση του πνεύματος αυτού στη μάχη του Μαραθώνα (490 π.Χ.). Αναδημοσίευση από το Books' Journal 58, Σεπτέμβριος 2015.

Μενέλαος Χαραλαμπίδης, Δεκεμβριανά 1944. Η Μάχη της Αθήνας, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2014, 374 σελ.

 

Σε μια εποχή ταραγμένη, γεμάτη εντάσεις και εμφύλιο αίμα που χυνόταν από τον Απρίλιο του 1943, οποιαδήποτε ερμηνεία της δεκεμβριανής σύγκρουσης που κινείται με απόλυτους όρους χάνει τις πολλές αποχρώσεις, τις πολλές γκρίζες περιοχές και, τελικά, καταλήγει στη συγκρότηση ερμηνευτικού σχήματος απλουστευμένου, πλήρως ιδεολογικοποιημένου, που μάλλον δικαιολογεί παρά ερμηνεύει. Το βιβλίο του Μενέλαου Χαραλαμπίδη, χρήσιμο κατ' αρχάς για την περιγραφή της κλιμάκωσης των μαχών και για τις κινήσεις των Βρετανών, επιτρέπει αμφισβητήσεις για τον τρόπο που παρουσιάζει τις επιλογές του ΚΚΕ, οι οποίες ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την κλιμάκωση της σύγκρουσης. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, 53, Μάρτιος 2015 [ΤΒJ].