Δευτέρα, 02 Ιουνίου 2014

H κυρία Μάνια

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από τον 
Η Μάνια Καραϊτίδη, στο γραφείο της, στην οδό Σόλωνος, το 2012. Η Μάνια Καραϊτίδη, στο γραφείο της, στην οδό Σόλωνος, το 2012. Εύα Καραϊτίδη

Η Μάνια Καραϊτίδη, η εκδότρια που από το 1972 κράτησε με δυναμισμό στο χάρτη τον πιο ιστορικό εκδοτικό οίκο της χώρας, το Βιβλιοπωλείον της Εστίας, δεν είναι πια ανάμεσά μας. Παρακάτω, συνοπτικά, περιγράφεται η ιστορία της - και κυρίως η προσφορά της. 

Το γραφείο της κυρίας Μάνιας, κατά κόσμον Μαρίνας Καραϊτίδη, στην οδό Σόλωνος, ήταν πάντα ανοιχτό. Δεξιωνόταν τους συνεργάτες της –τους συγγραφείς, τους επιμελητές, τους μεταφραστές–, αλλά και τους φίλους της, προσφέροντας τσίπουρο και καλή κουβέντα. Ήταν πολύ αυστηρή στη δουλειά και ταυτόχρονα πολύ στοργική με τους συνεργάτες της. Κι ήταν τολμηρή. Αυτή, στις αρχές της δεκαετίας του 1970, διέβλεψε την παγκόσμια τάση, των μεγάλων πολύ ενημερωμένων βιβλιοπωλείων που, ταυτόχρονα, είναι και πνευματικά στέκια – κάπως έτσι, όταν το 1972 ανέλαβε το Βιβλιοπωλείον της Εστίας και τις ιστορικές εκδόσεις του, επέλεξε να μετακινηθεί από το ιστορικό στέκι της οδού Σταδίου και να γράψει καινούργια ιστορία στην οδό Σόλωνος.  

Κατ’ αρχάς, ως εκδότρια. Παρέλαβε έναν οργανισμό που μπορούσε να πει κανείς ότι επαναπαυόταν στις δάφνες του, ως ο μεγαλύτερος εκδοτικός οίκος του αστικού συντηρητισμού, στον οποίο είχε δημοσιευθεί σχεδόν όλη η πεζογραφία του ελληνικού λογοτεχνικού κανόνα, μεταξύ των οποίων μάλιστα οι σημαντικότεροι πεζογράφοι της «γενιάς του ‘30» (οι ποιητές, ο Σεφέρης και ο Ελύτης, plus ο Καβάφης, είχαν εκδοθεί στον Ίκαρο), που επιπλέον εξέδιδε την ιστορική Νέα Εστία – και αποφάσισε να τον αλλάξει, να τον ανανεώσει.  

Πώς ανανεώνεται κάτι που έρχεται από παλιά; Ανοίγοντας στους νέους. Καινούργιες λογοτεχνικές σειρές, νέα πρόσωπα, νέες θεματικές. Από τη Μαρία Ιορδανίδου (που της χάρισε μια τεράστια επιτυχία, κυρίως χάρη στη Λωξάντρα) μέχρι τον Πέτρο Τατσόπουλο, τον Χρήστο Βακαλόπουλο, τον Τάκη Θεοδωρόπουλο, τον Χρήστο Χωμενίδη, τον Φαίδωνα Ταμβακάκη, τον Δημοσθένη Κούρτοβικ, τη Μαρία Γαβαλά, τον Απόστολο Δοξιάδη, την Αγγέλα Καστρινάκη, πιο πρόσφατα τον Γιάννη Μακρυδάκη και τον Δημήτρη Φύσσα, η κυρία Μάνια μπορούσε να διαβλέψει τη μυθοπλαστική ικανότητα και τα ταλέντα αυτών που έρχονται. Παράλληλα, επένδυσε σε σημαντικούς ξένους, μεταξύ άλλων στον Μίλαν Κούντερα (ήδη δημοφιλής στην ελληνική αγορά, τον εξέδωσε εξ ολοκλήρου με εντελώς καινούργιες μεταφράσεις), σε Αμερικανούς όπως ο Ντον ντε Λίλο ή ο Τζων Φόουλς, αλλά και στους κλασικούς του 20ού αιώνα, όπως ο Σελίν, δυο βιβλία του οποίου, ανάμεσά τους και το Ταξίδι στην άκρη της νύχτας,  μετέφρασε η Σεσίλ Ιγγλέση-Μαργέλου. Δυο ανανεώσεις της Νέας Εστίας – αρχικά με τον Σταύρο Ζουμπουλάκη στα ηνία της, προσφάτως με τον Νίκο Καραπιδάκη. Μονταίνιος, σειρά φιλοσοφίας, σειρά ψυχανάλυσης,  ιστορική σειρά με παρεμβατικές εργασίες και χρονικά που συμβάλλουν στη λεγόμενη αναθεωρητική σχολή του Εμφυλίου, βιβλιογραφικά δελτία (πολύ πριν από τη βιβλιονέτ) και η αναδοχή (από τον Ερμή) της Νές Ελληνικής Βιβλιοθήκης του Άλκη Αγγέλου που επανεξέδωσε είναι μερικά μόνο από τα έργα που κράτησαν τον οίκο πολύ ψηλά, σε μια εποχή οριακών ανακατατάξεων στο χώρο του βιβλίου. Η μεταφορά των εκδοτικών εργασιών στην οδό Ευριπίδου αποκέντρωσε τη δουλειά – αν και. εν μέσω των αλλαγών στην αγορά και των επιπτώσεων της κρίσης στο αθηναϊκό κέντρο, το βιβλιοπωλείο στη Σόλωνος έκλεισε, για να ξανανοίξει τον περασμένο Δεκέμβριο ως βιβλιοπωλείο του εκδοτικού οίκου πλέον, ανακαινισμένο και με ορατή τη νέα ταυτότητα, στην οδό Διδότου.  

Αυτή ήταν η περιπέτεια της ζωής και αυτό ήταν το έργο της Μάνιας Καραϊτίδη, που πέθανε σε ηλικία 86 ετών τα ξημερώματα της Δευτέρας, 2 Ιουνίου 2014. Ήταν η πιο επιδραστική εκδότρια για περισσότερες από δυο δεκαετίες, μια γυναίκα που κατάφερνε να βρίσκεται μπροστά από την εποχή της. Στην κόρη της Εύα Καραϊτίδη, που συνεχίζει τη μακρά παράδοση της Εστίας, και στους οικείους της, το Books’ Journal εκφράζει τα βαθύτατα συλλυπητήριά του – και την ευχή η παράδοση του σπουδαίου και παρεμβατικού οίκου να συνεχιστεί.

Η κηδεία της Μάνιας Καραϊτίδη θα γίνει την Τετάρτη, 4 Ιουνίου, 4 μ.μ., από το Α΄ Νεκροταφείο

The Books' Journal

Το Books' Journal είναι μια απολύτως ανεξάρτητη επιθεώρηση με κείμενα παρεμβάσεων, αναλύσεις, κριτικές και ιστορίες, γραμμένα από τους κατά τεκμήριον ειδικούς. Πανεπιστημιακούς, δημοσιογράφους, συγγραφείς και επιστήμονες με αρμοδιότητα το θέμα με το οποίο καταπιάνονται.

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά