Τετάρτη, 26 Ιουνίου 2019

Η αρπαγή της Δικαιοσύνης

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Γνώμες web only
Giovanni Battista Gaulli, Σπουδή για τη Δικαιοσύνη, την Ειρήνη και την Αλήθεια, λάδι σε καμβά. Giovanni Battista Gaulli, Σπουδή για τη Δικαιοσύνη, την Ειρήνη και την Αλήθεια, λάδι σε καμβά. Blanton Museum of Art (University of Texas at Austin)

Η Δικαιοσύνη ως Θεσμικό Θύμα του Κυβερνητικού Ήθους - ή γιατί ο σταδιακός ευτελισμός της Δικαιοσύνης αποδυναμώνει το αίσθημα ταυτότητας (identification) και εμπιστοσύνης των υποκειμένων της Δημοκρατίας μας στον πλέον ανεξάρτητο πυρήνα άσκησης της εξουσίας.

Αν για ένα ζήτημα θα μπορούσαμε να είμαστε περήφανοι κατά την διάρκεια της Μεταπολίτευσης, αυτό θα ήταν η «άγνοια» του μέσου πολίτη περί των ονομάτων δικαστών και εισαγγελέων ως ενεργών «παικτών» στην άσκηση της εξουσίας. Η έλλειψη της κοινωνικής ανάγκης για «ονόματα» στον χώρο της Δικαιοσύνης φανέρωνε την αυτόνομη και ανεξάρτητη δράση της Δικαιοσύνης ως του τρίτου κεντρικού πυλώνα άσκησης της δημόσιας εξουσίας.

Η δουλειά της Δικαιοσύνης είναι να δρα αθόρυβα στο παρασκήνιο της επικαιρότητας, χωρίς να ποδηγετείται ή να καθορίζεται από τις εκάστοτε εξελίξεις. Είναι ένα επίτευγμα του δυτικού πολιτισμού η τρόπον τινά «περιθωριοποίηση» του δικαστικού λειτουργήματος από την κεντρική πολιτική σκηνή, καθώς οι δικαστές ορθώς δεν υπόκεινται σε καμία στρατηγική σκοπιμότητα πέραν της εξυπηρέτησης των νόμων. Αυτή ακριβώς η διακριτότητα (κυρίως σε επίπεδο ύφους και ήθους) είναι που διαχρονικά εμπνέει εμπιστοσύνη στους Έλληνες πολίτες ότι, όσα κι αν γκρεμίζονται γύρω μας, η Δικαιοσύνη παραμένει ανεξάρτητη και αυστηρά προσηλωμένη στην τήρηση των νόμων.

Αυτό το δημοκρατικό κεκτημένο της διασφάλισης και «λαϊκής» νομιμοποίησης της ανεξαρτησίας του τρίτου πυλώνα της εξουσίας διέλυσε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ και φοβάμαι ότι, ιδίως σε επίπεδο υποσυνειδήτου, η πληγή αυτή θα αργήσει να επουλωθεί. Η εντύπωση που έχει πλέον δημιουργηθεί στο κοινωνικό σώμα ότι ο θεσμός της Δικαιοσύνης μπορεί να γίνει όργανο χειραγώγησης από την εκάστοτε κομματική πλειοψηφία για την συκοφάντηση αντιπάλων και το «κουκούλωμα» των ημετέρων είναι μια βαθιά προσβολή στην λειτουργία του πολιτεύματος.

Τελευταία αφορμή για τον περαιτέρω ευτελισμό της Δικαιοσύνης στάθηκαν οι καταγγελίες του αντεισαγγελέα Ιωάννη Αγγελή, οι οποίες, αν υποτεθούν αληθείς, ευθέως περιγράφουν την εμπλοκή κυβερνητικών στελεχών στην ανακριτική διαδικασία της υπόθεσης Novartis. Δυστυχώς δεν είναι οι μοναδικές - έρχονται να προστεθούν στις παραδοχές κυβερνητικών στελεχών όπως ο Παύλος Πολάκης ότι γνώριζαν την ταυτότητα των προστατευομένων μαρτύρων· στις καταγγελίες του πρώην προστατευόμενου μάρτυρα Νίκου Μανιαδάκη ότι του ασκήθηκαν πιέσεις από εισαγγελικούς λειτουργούς να κατονομάσει ως εμπλεκόμενους συγκεκριμένους πρώην υπουργούς καθώς και τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά· στις υπόνοιες ότι η δικογραφία με την οποία ολοκληρώνεται η ανακριτική έρευνα χωρίς επαρκή στοιχεία για σημαίνοντες εμπλεκομένους, δεν τίθεται στο αρχείο για να διατηρείται η σκιά του σκανδάλου μέχρι τις εκλογές.

Κάπως έτσι, το «μεγαλύτερο σκάνδαλο στην ιστορία του ελληνικού κράτους» δίνει την εντύπωση ενός στημένου παιχνιδιού κατάλυσης οποιουδήποτε δικαστικού και δικονομικού κεκτημένου - με βασικότερο όλων σε μια αστική δημοκρατία το τεκμήριο της αθωότητας - προκειμένου ένα κόμμα, εκφραζόμενο πλέον ως σύστημα (απ)αξιών, να απλώσει τα πλοκάμια της επιρροής του στο πολιτικό κατεστημένο με χρονικό ορίζοντα που να υπερβαίνει εκλογικές τετραετίες.

Πιο συγκεκριμένα, η υπόθεση Novartis φανερώνει μια επιθυμία μακροχρόνιας διάβρωσης των μηχανισμών εξουσίας μέσω υπόγειων δικτύων ελέγχου, στους οποίους φυσικά εντάσσεται και η σπουδή της απερχόμενης κυβέρνησης να διορίσει τους επόμενους Προέδρους ανωτάτων δικαστηρίων. Αδίστακτη εμπρός στην δυνατότητα να «πατήσει πόδι» στους μηχανισμούς απονομής της Δικαιοσύνης και μελλοντικά, η κυβέρνηση δεν διστάζει να πυροδοτήσει θεσμική κρίση μεταξύ των ασκούντων την κυβερνητική λειτουργία, αναγκάζοντας τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να αγγίξει το όριο των αρμοδιοτήτων του μία εβδομάδα πριν την διενέργεια εθνικών εκλογών.

Επιπλέον, η επιχείρηση χειραγώγησης της Δικαιοσύνης από την κυβέρνηση δεν περιλαμβάνει μόνο τον προσεταιρισμό εκπροσώπων της δικαστικής εξουσίας αλλά εκδηλώνεται και από τις πολλαπλές επιθέσεις κατά της πραγματικής έκφρασης της ανεξαρτησίας της. Κάθε φορά που οι αποφάσεις της Δικαιοσύνης δεν ταιριάζουν στο κυβερνητικό αφήγημα, ανώτεροι εκπρόσωποί της (περιλαμβανομένου του Υπουργού Δικαιοσύνης και του ίδιου του Πρωθυπουργού) εκδίδουν σκληρές επιθετικές ανακοινώσεις και αμφισβητούν την επιστημοσύνη και αντικειμενικότητα δικαστών και εισαγγελέων.

Η αποδυνάμωση της λειτουργίας της Δικαιοσύνης και της ποιότητας της δημοκρατίας, με τους τρόπους που εξετάστηκαν παραπάνω, δεν προσβάλλει μόνο όλους όσους έχουμε επιλέξει να συλλειτουργήσουμε στην διαφύλαξη του Δικαίου, σημαντικό τμήμα του οποίου αποτελεί η τυπική νομιμότητα της εγγύησης δικονομικών δικαιωμάτων. Πολύ περισσότερο, ο σταδιακός ευτελισμός της Δικαιοσύνης αποδυναμώνει το αίσθημα ταυτότητας (identification) και εμπιστοσύνης των υποκειμένων της Δημοκρατίας μας στον πλέον ανεξάρτητο πυρήνα άσκησης της εξουσίας. Ο θόρυβος γύρω από τα τεκταινόμενα στη Δικαιοσύνη αφαιρεί ένα διαχρονικό δίχτυ προστασίας από τους απλούς πολίτες και χτυπά το τελευταίο μας ασφαλές καταφύγιο, το «δίκιο» μας.

Πέτρος Βίνης

Δικηγόρος, εργάζεται στις Βρυξέλλες.

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά