Πέμπτη, 23 Αυγούστου 2018

Ο Παπαδήμος, ο Πεσσόα κι ο Τσίπρας

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Γνώμες web only
Αθήνα, Νοέμβριος 2011. Ο Λουκάς Παπαδήμος μιλά, ως πρωθυπουργός, στο ελληνικό Κοινοβούλιο. Αθήνα, Νοέμβριος 2011. Ο Λουκάς Παπαδήμος μιλά, ως πρωθυπουργός, στο ελληνικό Κοινοβούλιο. Φωτογραφία Αρχείου

Η προσφορά του Λουκά Παπαδήμου. Με αφορμή την επίθεση του πρωθυπουργού κατά των "τραπεζιτών" από το διάγγελμα εχθροπάθειας της Ιθάκης. 

 

«Είχαμε τελειώσει το δείπνο. Απέναντι μου καθόταν ο φίλος μου ο τραπεζίτης, μέγας έμπορος και ξακουστός κομπιναδόρος· κάπνιζε σα να μη σκεφτόταν τίποτα. Η συζήτηση είχε αρχίσει να κολλάει και τελικά νέκρωσε εντελώς. Προσπάθησα καλή τη πίστη να την ξαναρχίσω, κι έτσι άρπαξα την πρώτη ιδέα που έτυχε να μου περάσει απ’ το μυαλό. Στράφηκα χαμογελαστός προς το μέρος του».

«Αλήθεια! Κάποιος μου διηγήθηκε ότι παλιότερα ήσαστε αναρχικός».

«Όχι μόνο ήμουν, αλλά και παραμένω. Απ’ αυτή τη σκοπιά δεν έχω αλλάξει. Είμαι αναρχικός».

«Μα τι μου λέτε τώρα! Εσείς αναρχικός; Από πού κι ως πού αναρχικός; Ίσως να εννοείτε τη λέξη διαφορετικά...»

«Διαφορετικά απ’ ό,τι συνηθίζεται; Όχι, καθόλου. Τη χρησιμοποιώ με τη συνηθισμένη της έννοια».

«Θέλετε λοιπόν να πείτε πως είστε αναρχικός κατά την ίδια έννοια που είναι κι αυτοί στα συνδικάτα; Πως δεν υπάρχει δηλαδή καμία διαφορά ανάμεσα σ’ εσάς και τους βομβιστές, τους αναρχοσυνδικαλιστές;»

Με αυτό το διάλογο ξεκινά το βιβλίο του O Αναρχικός Τραπεζίτης ο Φερνάντο Πεσσόα. Στις λέξεις του συγγραφέα μπορεί να αναγνωρίσει κάποιος την κρατούσα αντίληψη της Aριστεράς για τους τραπεζίτες – ως τους πλέον χαρακτηριστικούς εκπροσώπους του Κεφαλαίου. Ο τραπεζίτης λοιπόν ήταν «ξακουστός έμπορος κι μέγας κομπιναδόρος και κάπνιζε σαν να μην τον ένοιαζε τίποτα». Βέβαια, ο Τραπεζίτης του Πεσσόα είχε μία ιδιομορφία, δήλωνε αναρχικός, ο συγγραφέας όμως του βιβλίου, λες και μπαίνει στο ρόλο του σύγχρονου έλληνα αντιμνημονιακού αριστερού, δεν μπορεί να δεχτεί πώς ένας τραπεζίτης μπορεί να είναι αναρχικός.

Δεν μπορεί λοιπόν, θα αναφωνούσε και ο σοβαρός, ο δημοκράτης σημερινός Έλληνας, ένας τραπεζίτης, κομπιναδόρος και φραγκωμένος, να είναι αναρχικός και αριστερός, δεν μπορεί να πετά μολότοφ. Όντως, μπορεί να φανταστεί κάποιος τον Λουκά Παπαδήμο (τον οποίο ακόμη και ο ίδιος ο πρωθυπουργός χαρακτηρίζει τραπεζίτη) να πετά μολότοφ και να φορά μπλουζάκι «ζήτω η αναρχία»; Σε καμία περίπτωση.

Γιατί όμως είναι κακό και κατάλυση της δημοκρατίας να γίνει ένας επιστήμονς των οικονομικών (και εν προκειμένω όχι ακριβως τραπεζίτης, με την κυριολεκτική έννοια του όρου) πρωθυπουργός; Η εύκολη απάντηση είναι γιατί δεν εξελέγη από το λαό. Μία τέτοια απάντηση όμως μπορεί να δώσει μόνο όποιος δεν γνωρίζει ούτε τα βασικά του κοινοβουλευτικού συστήματος στις αστικές δημοκρατίες. Η Ελλάδα δεν είναι Προεδρική Δημοκρατία, ο πρωθυπουργός δεν εκλέγεται από τους πολίτες, δέχεται ψήφο εμπιστοσύνης από τους βουλευτές, αλλά μπορεί κάλλιστα να αναλάβει πρωθυπουργός και κάποιος που δεν έχει εκλεγεί καν βουλευτής – ο Λουκάς Παπαδήμος το έκανε αυτό με μία ευρεία πλειοψηφία, η οποία ήταν σαφώς πιο αντιπροσωπευτική από μία οριακή πλειοψηφία 152 εδρών, ακόμη και 160 που βασίζεται στην πριμοδότηση των εδρών λόγω ενισχυμένης αναλογικής. Άρα όταν σε στηρίζουν περισσότεροι από 200 βουλευτές δεν έχεις καταστρατηγήσει τη δημοκρατία.

Ας επιστρέψουμε όμως στο αρνητικό πρόσημο του τραπεζίτη, το οποίο εκφέρεται όχι μόνο απαξιωτικά αλλά και με μία προσέγγιση «σιγά και τη δουλειά που κάνει, λακές των αφεντικών είναι». Όντως, σιγά τη δουλειά, δεν υπάρχει πιο εύκολο πράγμα από το να είναι κάποιος Διοικητής ή Διευθύνων Σύμβουλος σε μία τράπεζα, πόσο δε στην Κεντρική Τράπεζα της Ελλάδος. Ο Λουκάς Παπαδήμος δεν ήταν όμως απλώς ο Διοικητής της Κεντρικής Τραπέζης της Ελλάδος, έφτασε να γίνει Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως το βασικό επάγγελμα του Λουκά Παπαδήμου είναι Καθηγητής Πανεπιστημίων, έχοντας φοιτήσει και διδάξει στα κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου (MIT, Harvard).

Σε έναν άνθρωπο με το βιογραφικό, τη σταδιοδρομία, αλλά και τις ανέσεις του Λουκά Παπαδήμου η θέση του Πρωθυπουργού, στην πιο δύσκολη μάλιστα περίοδο της χώρας δεν έχει να προσφέρει κάτι, αντίθετα, μπορεί μόνο να του κοστίσει. Αυτό το κόστος όμως ο ίδιος το θεώρησε ευθύνη προσφοράς για αυτό και ανέλαβε και έφερε με επιτυχία εις πέρας την παραμονή της χώρας στην Ευρωζώνη και στην Ε.Ε. γενικότερα, αλλά και τη μεγαλύτερη διαγραφή χρέους των τελευταίων δεκαετιών ειδικότερα. Ο ίδιος, όταν ολοκλήρωσε το έργο του με συστολή και σοβαρότητα αποχώρησε από τα πολιτικά δρώμενα, δεν είχε συμμετάσχει στις αντιπαραθέσεις άλλωστε και επέστρεψε στην καθημερινότητα του.

Η στοχοποίηση που έχει δεχτεί ο Λουκάς Παπαδήμος είναι πρωτόγνωρη, δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως έγινε τρομοκρατική επίθεση εναντίον του που παραλίγο να του κοστίσει τη ζωή του. Ακόμη και αυτή τη στιγμή όμως δεν γνώρισε το σεβασμό που θα έπρεπε, αντίθετα δέχτηκε επιθέσεις που χαρακτήριζαν ως τρομοκρατία την οικονομική πολιτική και ζητούσαν από τους τρομοκράτες να κάνουν κάτι αντίστοιχο και στον Γιάννη Στουρνάρα. Στον Λουκά Παπαδήμο δεν αξίζει ούτε η στοχοποίηση, ούτε η προσβολή, του αξίζει ο σεβασμός γιατί στην ώρα της κρίσης εμφανίστηκε και ανέλαβε ένα δύσκολο έργο που το υλοποίησε με σεμνότητα και ταπεινότητα. Λούκα Παπαδήμο σε Ευχαριστούμε! Δεν θα ξεχάσουμε την προσφορά στου στη χώρα.

Τριαντάφυλλος Καρατράντος

Διεθνολόγος με ειδικότητα στα θέματα ασφάλειας και καθηγητής στη Σχολή Εθνικής Ασφάλειας. Βιβλία του: Πριν το Μνημόνιο δεν έβλεπες (2013), Σφάξε με αγά μου ν' αγιάσω. Ισλαμικό κράτος, ευρωπαϊκή ασφάλεια και Ελλάδα (2016).

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά