Πέμπτη, 26 Μαΐου 2016

Ξανά για τις μεταπτυχιακές σπουδές

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Γνώμες web only
Πίνακας που αποδίδεται στον  Pieter Isaacsz ή στον Reinhold Timm, απεικονίζει σκηνή μαθητείας στο μάθημα της ρητορικής, σε Ακαδημία Ιπποτών. Ο πίνακας αυτός, μαζί με έξι ακόμα, έχει διασωθεί στο αναγεννησιακό Κάστρο του οίκου των  ολλανδών ευγενών Ρόζενμπεργκ, και χρονολογείται στις αρχές του 17ου αιώνα. Πίνακας που αποδίδεται στον Pieter Isaacsz ή στον Reinhold Timm, απεικονίζει σκηνή μαθητείας στο μάθημα της ρητορικής, σε Ακαδημία Ιπποτών. Ο πίνακας αυτός, μαζί με έξι ακόμα, έχει διασωθεί στο αναγεννησιακό Κάστρο του οίκου των ολλανδών ευγενών Ρόζενμπεργκ, και χρονολογείται στις αρχές του 17ου αιώνα. Pieter Isaacsz

Το να επιχειρεί να στήσει σχέσεις πατρωνίας ένα κόμμα που χθες ήταν κόμμα διαμαρτυρίας και τώρα θέλει να γίνει καθεστωτικό δεν εκπλήσσει· το ότι διαλέγει όμως ως πελάτες που θα προστατέψει εκείνους που από ιδιοτέλεια υπονομεύουν το δημόσιο συμφέρον κι όχι εκείνους που προσπαθούν να το προασπίσουν δημιουργεί αγανάκτηση. Ένα άρθρο για τις υπαναχωρήσεις και τους μικροϋπολογισμούς της κυβέρνησης στο θέμα των μεταπτυχιακών σπουδών.

Σε προηγούμενο σημείωμά μου στην ηλεκτρονική έκδοση του Books' Journal σχετικά με τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών (εφεξής ΜΠΣ)[1]  είχα γράψει πως οι σχεδιαζόμενες από το υπουργείο αλλαγές ήταν θετικές, επισημαίνοντας συγχρόνως πως το πρόβλημα δεν είναι τα δίδακτρα ή το ύψος τους αλλά η διαχείρισή τους. Έκτοτε έχουν περάσει σχεδόν πέντε μήνες, δεν εχει ρυθμιστεί ακόμη τίποτε αλλά οι διαρροές από το υπουργείο Παιδείας δείχνουν ότι η πολιτική ηγεσία, από τον Δεκέμβριο ώς σήμερα, άλλαξε πορεία και τώρα πια αντιμετωπίζει με λανθασμένο τρόπο το ζήτημα (http://www.kathimerini.gr/860929/article/epikairothta/ellada/ metaptyxiaka-dyo-taxythtwn).

Πράγματι, η κ. Σία Αναγνωστοπούλου δείχνει ότι εκείνο που την ενοχλεί είναι το ύψος των διδάκτρων και γι’ αυτό προτίθεται να επιβάλει διατίμηση – αγνοώντας ότι όπου επιβάλλεται διατίμηση, οι τιμές αυτομάτως φτάνουν στο ύψος της οριζόμενης οροφής. Το αποτέλεσμα  της απόφασής της θα είναι να φτάσουν τα δίδακτρα όλων των ΜΠΣ στην οροφή, π.χ. στις 5.000 ευρώ, ενώ σήμερα πολλά απ' αυτά απαιτούν πολύ λιγότερα. Το χειρότερο όμως είναι πως το μεγαλύτερο μέρος των διδάκτρων θα εξακολουθήσει να πηγαίνει στους λογαριασμούς των διδασκόντων αντί να αποτελέσει τη δεύτερη, μετά την κρατική επιδότηση, πηγή χρηματοδότησης των Πανεπιστημίων.

Η ρύθμιση αυτή συνοδεύεται, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, από μια στρέβλωση. Η κ. Υπουργός, ακολουθώντας την παλιά γαλλική διάκριση ανάμεσα σε ΜΠΣ επαγγελματικής εξειδίκευσης και ερευνητικά, προτίθεται να επιβάλει δίδακτρα στην πρώτη κατηγορία και να απαγορεύσει την επιβολή τους στη δεύτερη. Φυσικά, η διάκριση μπορεί να έχει νόημα ως προς το διδακτικό περιεχόμενο των προγραμμάτων. Εδώ όμως το κριτήριο θολώνει γιατί συγχέεται με το χρηματικό. Εύκολα μπορεί να φανταστεί κανείς τα προβλήματα και τα αδιέξοδα. Οι πανεπιστημιακοί που τον Δεκέμβριο του 2015 είχαν επιχειρήσει να υπερασπιστούν το ζήτημα των διδάκτρων, επετίθεντο στην κ. Αναγνωστοπούλου λέγοντας ότι τα ΜΠΣ είναι «νησίδες αριστείας» επειδή ακριβώς μπορούν να προσελκύουν τους «άριστους» καθηγητές με τις πρόσθετες αμοιβές (http://www.kathimerini.gr/843420/article/epikairothta/ellada/isxyro-plhgma-stis-metaptyxiakes-spoydes) που καλύπτονται από τα δίδακτρα. Στο εξής λοιπόν οι «άριστοι» θα  πηγαίνουν στα «επαγγελματικά» ΜΠΣ ενώ οι «κακοί» ακαδημαϊκοί –δηλαδή οι λογοκλόποι, οι οκνοί, αυτοί που έχουν εγκαταλείψει την έρευνα και δεν δημοσιεύουν τίποτε– θα αναλάβουν, μέσω των «ερευνητικών» ΜΠΣ, τη συνέχιση της ελληνικής επιστημονικής παράδοσης. Σπουδαίο μέλλον της επιφυλάσσει η κ. Αναγνωστοπούλου!

Μνημονεύω κι άλλη μια δυσκολία από τις πολλές που μπορώ να φανταστώ: ας υποθέσουμε ότι ένας φοιτητής ξεκινά ένα «επαγγελματικό» ΜΠΣ· καθ’ οδόν, διαπιστώνει πως τον ενδιαφέρει η έρευνα και θέλει να προχωρήσει στο διδακτορικό. Θα του απαγορευτεί αυτή η δυνατότητα; Θα αναγκαστεί να παρακολουθήσει δεύτερο ΜΠΣ; Θα του επιστραφούν τα δίδακτρα; Ανάλογες αστειότητες θα συμβούν και με τους φοιτητές των «ερευνητικών».

Το πιο λυπηρό, ωστόσο, είναι πως η κ. Αναγνωστοπούλου  υποχώρησε στο πιο καίριο: τα έσοδα των ΜΠΣ θα εξακολουθήσουν να παχαίνουν τους λογαριασμούς των educational enterpreneurs και των δορυφόρων τους, τη στιγμή που, λόγω της μείωσης της επιδότησης των Πανεπιστημίων, οι υπηρεσίες που παρέχουν και οι υποδομές τους έχουν υποβαθμιστεί σημαντικά. Όπως σε άλλες περιπτώσεις, έτσι κι εδώ η κυβέρνηση δείχνει ότι δεν ενδιαφέρεται για  το δημόσιο συμφέρον, αλλά μόνο για την προστασία των πελατών της  - που, στην περίπτωσή μας, συμβαίνει να είναι οι πανεπιστημιακοί εκείνοι για τους οποίους το πανεπιστήμιο είναι το άδειο κέλυφος μέσα στο οποίο εκείνοι, ανέξοδα και ακίνδυνα, στήνουν δουλειές. Το να επιχειρεί να στήσει σχέσεις πατρωνίας ένα κόμμα που χθες ήταν κόμμα διαμαρτυρίας και τώρα θέλει να γίνει καθεστωτικό δεν εκπλήσσει· το ότι διαλέγει όμως ως πελάτες που θα προστατέψει εκείνους που από ιδιοτέλεια υπονομεύουν το δημόσιο συμφέρον κι όχι εκείνους που προσπαθούν να το προασπίσουν δημιουργεί αγανάκτηση.


Θεοδόσιος Νικολαΐδης

Αναπληρωτής καθηγητής νεότερης ευρωπαϊκής ιστορίας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. 

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά